Ponad 100 filmów. Millennium Docs Against Gravity przenosi się do internetu

Choć część kinowa MDAG dobiega końca, nie żegnamy się jeszcze z festiwalem. Od 19 maja do 1 czerwca potrwa część online. We wtorek o 8 rano ruszyła sprzedaż karnetów i pojedynczych biletów. W domowym zaciszu można obejrzeć ponad 100 filmów z całego świata.

Posłuchaj audycji Trójki:

• "Terra kultura" prosto z Festiwalu Millennium Docs Against Gravity
• "Trójkowo, filmowo" na 23. Millennium Docs Against Gravity 2026

"Lis i różowy księżyc"

W internetowej odsłonie festiwalu będzie można obejrzeć między innymi film "Lis i różowy księżyc" (reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi) - to najczęściej nagradzana produkcja. Film zdobył: wyróżnienie w Konkursie Głównym, nagrodę Międzynarodowej Federacji Krytyków Filmowych FIPRESCI, Nagrodę Amnesty International Polska, Nagrodę Kompas Muzeum Emigracji w Gdyni.

O czym jest film? 16-letnia artystka Soraya, tworząca intrygujące rysunki, przez pięć lat nagrywała telefonem film, dokumentując dorastanie, migrację i próbę ucieczki z Iranu. Reżyser oddaje jej głos, tworząc poetycki film o sztuce jako formie wolności. Powracające motywy lisa i różowego księżyca – obecne zarówno w filmowych sekwencjach, jak i w twórczości plastycznej Sorayi – budują poetycki język opowieści, w którym fantazja i rzeczywistość przenikają się, tworząc przestrzeń ucieczki i oporu.

Film, zbudowany z fragmentów osobistego archiwum bohaterki i wyreżyserowany całkowicie zdalnie, sytuuje się na granicy kina artystycznego i autobiograficznego eseju. Porusza kwestie tożsamości, migracji i wolności, a także potrzeby ekspresji artystycznej jako formy przetrwania. Sztuka staje się tu nie tylko narzędziem opowiadania historii, lecz także znakiem wolności i ucieczki oraz sposobem odzyskiwania sprawczości oraz godności.

"Mariinka"

Film "Mariinka" (reż. Pieter-Jan de Pue) zachwycił jury w konkursach lokalnych, zdobywając: Nagrodę Prezydenta Miasta Gdyni, Nagrodę Wolności ufundowaną przez Miasto Poznań. Film brał też nominowany w Konkursie Głównym. 

Film zaczyna się na długo przed tym, nim zaczęła się pełnowymiarowa inwazja Rosji. Na wschodzie Ukrainy śledzimy losy kilku młodych Ukraińców, których życie na zawsze zostało ukształtowane przez ponad dziesięć lat wojny i konfliktu w Donbasie. Podczas wojny w Ukrainie obiecująca bokserka zostaje ratowniczką medyczną, a młoda kobieta zajmuje się usługami kurierskimi, przemycając towary przez linię frontu. Jak w greckiej tragedii, dwaj bracia stają po przeciwnych stronach konfliktu, podczas gdy najmłodszy brat żyje bezpiecznie w rodzinie zastępczej w Stanach Zjednoczonych. Poprzez listy, rozmowy wideo i ciche spotkania film bada przynależność, lojalność narodową i linie podziału, które potrafią przeważyć nawet nad więzami krwi.

"Ślady"

Film "Ślady" (reż. Alisa Kovalenko, Marysia Nikitiuk) zaistniał w Konkursie Polskim i zdobyły: wyróżnienie w kategorii Najlepszy Film Polski i Nagrodę Smakjam za Najlepszą Produkcję (produkcja: Dariusz Jabłoński, Izabela Wójcik, Olha Bregman, Natalia Libet, Violetta Kamińska).

Film to poruszające świadectwo solidarności kobiet - śledzi historię Iryny Dowhan, która dokumentuje doświadczenia kobiet dotkniętych przemocą wojenną, tworząc przestrzeń dla nadziei i uzdrowienia. Gromadząc świadectwa ocalałych, Iryna i bohaterki filmu budują krąg odwagi i troski, przekształcając ból w siłę prawdy, sprawiedliwości i wzajemnego wsparcia. Reżyserki unikają bezpośrednich obrazów przemocy, koncentrując się na subtelnych "śladach", które kryją historie sześciu kobiet - niektóre z tych śladów widoczne są od razu, inne głęboko ukryte. Film jest studium przetrwania, odwagi i solidarności po koszmarach wojny.

"Krokodyl"

Na tegorocznej edycji festiwalu została przyznana nagroda dla najlepszego filmu o muzyce i sztuce. Zwyciężył film "Krokodyl" (reż. Pietra Brettkelly, The Critics). W uzasadnieniu czytamy: "Wszystkie dokumenty, które obejrzeliśmy, afirmowały poszukiwanie wolności i upewniały o uniwersalnej - najzwyczajniej ludzkiej - potrzebie sztuki. (…) Ale jeden film upewnił nas szczególnie co do tego, że sztuka jest strategią przetrwania gatunku ludzkiego. I że można w afrykańskim mieście - bez środków i podstaw stworzyć coś z niczego".

O czym opowiada film? W Nigerii grupa nastolatków zakłada kolektyw filmowy The Critics. Bez środków, ale z ogromną pasją, tworzą domowe filmy science fiction: wioska staje się scenografią, green screen zszywają ręcznie, a aktorami zostają dzieci z sąsiedztwa. W filmie pojawiają się zarówno przed, jak i za kamerą. Reżyserka splata ich słowa i obrazy w opowieść o debatach, zwątpieniach, konfliktach i stopniowej profesjonalizacji. Filmy stają się dla nich ucieczką i azylem, a energia, determinacja i pasja młodych twórców - dojrzewających wraz z magią audiowizualnego medium - wywołują uśmiech.

"Wyznania pieprzyka"

Nagroda za Najlepszy Debiut powędrowała do filmu "Wyznania pieprzyka" (reż. Mo Tan). Po siedmiu latach spędzonych za granicą, w Polsce, chińska reżyserka Mo Tan wraca do domu na Księżycowy Nowy Rok, by ponownie poczuć emocjonalny wpływ swojej rodziny. Kiedy wróżka ostrzega ją, że pieprzyk na twarzy przyniesie jej nieszczęście, rodzice nalegają, by go usunęła. Mo odmawia, ale ich obsesja, pogłębiona przez rozbitą dynamikę rodziny i rozpadającą się relację, zaczyna doprowadzać Mo na skraj przepaści. Diagnoza raka piersi zmusza ją do konfrontacji zarówno z własną śmiertelnością, jak i niepokojącą możliwością, że jej los może być przesądzony. 

"Córki lasu"

Online można też obejrzeć "Córki lasu" (reż. Otilia Portillo Padua), który zdobył Nagrodę ETNOMATOGRAF. To film dokumentalny na pograniczu science-fiction i kina faktu - filmowa podróż przez bogate w grzyby lasy Meksyku, gdzie światy ludzi i grzybów przenikają się nawzajem. Śledzimy dwie rdzenne mykolożki - Eliseete i Julietę, wychowane w kulturach, które od wieków postrzegają grzyby jako nośnik wiedzy i źródło uzdrowienia. Łącząc tradycyjne praktyki przekazywane z pokolenia na pokolenie z nowoczesną nauką o mykologii, funkcjonują na styku tego, co widzialne i niewidzialne.

Jednocześnie mierzą się z wyzwaniami współczesności: dyskryminacją, degradacją środowiska oraz zmianami klimatycznymi i społecznymi. Próbując pogodzić przeszłość z teraźniejszością, redefiniują przyszłość - zarówno własną, jak i relacji między ludźmi a światem roślin. Film opowiada nie tylko o idei współistnienia człowieka i natury, lecz także o potencjale grzybów jako klucza do nowych sposobów myślenia o środowisku i przyszłości ludzkości. 

Millennium Docs Against Gravity online - co obejrzeć

Na stronie internetowej filmy zostały podzielone na kilka sekcji. Wśród nich są ulubione filmy publiczności kinowej. Na liście znalazły się filmy: "Chłopaki" (reż. Rocco Di Mento), Christiania (reż. Karl Friis Forchhammer), "Córki lasu" (reż. Otilia Portillo Padua), "Irvine Welsh. Rzeczywistość to za mało" (reż. Paul Sng), "Love-22-Love" (reż. Jeroen Kooijmans), "Orwell: 2 + 2 = 5" (reż. Raoul Peck), "Sekretne życie roślin" (reż. Antshi von Moos), "Sygnalista" (reż. Marc Bauder), "Tokio na winylach" (reż. Nicholas Dwyer & Tu Neill), "Wszędzie dobrze wszędzie źle" (reż. Viv Li).

W innej sekcji można znaleźć niektóre filmy, które rywalizowały w Konkursie Głównym. Są to: "Lis i różowy księżyc" (reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi), "Wszędzie dobrze wszędzie źle" (reż. Viv Li), "Mariinka" (reż. Pieter-Jan de Pue), "Pomiędzy woskiem i złotem" (reż. Ruth Beckermann), "Yintah" (reż. Jennifer Wickham, Brenda Michell, Michael Toledano).

Lista wszystkich filmów dostępnych podczas internetowej odsłony MDAG dostępna jest na stronie internetowej festiwalu.

Ewelina Kołaczek, MDAG