"Córki góry", "Bez końca". Nagrody Millennium Docs Against Gravity rozdane

14 maja poznaliśmy laureatów 23. Festiwalu Filmów Dokumentalnych Millennium Docs Against Gravity. Wyjątkowo ważne było, kto zdobędzie nagrodę dla najlepszego filmu - Grand Prix Festiwalu, ponieważ takie wyróżnienie oznacza również nominację do Oscara. Grand Prix - Nagroda Banku Millennium trafiła do filmu "Córki góry", reż. Biljana Tutorov i Petar Glomazić.

Nagrodzony został też między innymi najlepszy polski dokument. Nagrodę dla filmu poświęconego prawom człowieka przyznało Amnesty International, a "Nos Chopina" otrzymał najlepszy film o muzyce i sztuce.

Posłuchaj audycji Trójki:

• Trójka na 23. Millennium Docs Against Gravity 2026
• Polska premiera filmu Michała Marczaka - "Bez końca". Audycja "Klub Trójki"
  
• O Millennium Docs Against Gravity w audycji "Wszystko wszędzie teraz"
• Rozmowa z dyrektorem Wiktorem Diduszko o 23. edycji MDAG

"Córki góry" z Grand Prix

W Konkursie Głównym MDAG o Grand Prix - Nagrodę Banku Millennium oraz 10 000 euro powalczyło w tym roku 12 filmów. Nagroda ufundowana jest przez Bank Millennium. Główna nagroda powędrowała do dokumentu "Córki góry" (reż. Biljana Tutorov i Petar Glomazić).

W najwyższych partiach płaskowyżu Sinjajevina w Czarnogórze Gara i jej trzynastoletnia córka Nada co roku powracają na rodzinne pastwiska. W rytmie wyznaczanym przez naturę podtrzymują kruchą ciągłość tradycji i pamięci. Wypasają zwierzęta, zbierają zioła i żyją w bliskości z górą, którą nazywają "Matką". Ten porządek zostaje zachwiany, gdy rząd ogłasza plany utworzenia na tym terenie poligonu wojskowego wspieranego przez NATO.

W uzasadnieniu nagrody podano, że "film przenosi nas do magicznego świata - wybranej samotności dzielonej przez ciotkę i jej siostrzenicę, na nowo ukazując piękno rodzinnych więzi w urzekającym naturalnym krajobrazie i wiejskiej tradycji pełnej miłości oraz cierpliwości. Tę samą cierpliwość okazują sami twórcy filmu, którzy w ciszy obserwowali i uchwycili każdy subtelny detal historii opowiadającej o ponownym zjednoczeniu człowieka z naturą, o wielowymiarowym obrazie siostrzeństwa, dojrzewania oraz głębokiej, twórczej roli, jaką natura i rodzina odgrywają w kształtowaniu tego, kim jesteśmy".

"O czasie i wodzie", "Bez końca" - doceniona za montaż i zdjęcia

Poza główną nagrodą Konkursu Głównego jury po raz pierwszy wręczyło nagrodę za najlepszy montaż. Nagrodzono film "O czasie i wodzie" (reż. Sara Dosa, montaż: Erin Casper, Jocelyne Chaput, Mark Harrison).

Nagroda za najlepsze zdjęcia trafiła do autora najlepszych zdjęć jednego z filmów Konkursu Głównego. Zwyciężył Michał Marczak, który wyreżyserował i wykonał zdjęcia do filmu "Bez końca". O tej produkcji Marczak opowiadał w "Klubie Trójki". W uzasadnieniu zaznaczono, że "balansując między rozległą panoramą rzeki a wewnętrznymi warstwami umysłu pogrążonego w żałobie ojca, zdjęcia w tym filmie przekazują przesłanie łączące intymność przekonań bohatera z ogromem natury i jej siłą".

Nagroda krytyków dla filmu "Lis i różowy księżyc"

Po raz pierwszy na festiwalu MDAG została wręczona nagroda Międzynarodowej Federacji Krytyków Filmowych FIPRESCI. Trzyosobowe jury, złożone z krytyków i krytyczek w składzie: Bartolomé Armentano, Igor Anjelkov i Sylwia Szostak wybrało zwycięzcę, spośród kandydatów nominowanych w Konkursie Głównym.

Zwyciężył film "Lis i różowy księżyc" (reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi). Według jurorów "film przypomina nam o jednej z najważniejszych funkcji filmu dokumentalnego - o jego zdolności do reagowania na rzeczywistość, zadawania trudnych pytań i zmuszania nas do refleksji nad światem, w którym żyjemy".

Filmy nominowane do Nagrody Banku Millennium - Grand Prix:

"Pieśni lasu", reż. Vincent Munier
"Bez końca", reż. Michał Marczak - najlepsze zdjęcia
"Lis i różowy księżyc", reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi - nagroda krytyków
"Wszędzie dobrze wszędzie źle", reż. Viv Li
"O czasie i wodzie", reż. Sara Dosa - najlepszy montaż
"Kłopotliwy niedźwiedź", reż. Gabriela Osio Vanden, Jack Weisman
"Córki góry", reż. Biljana Tutorov, Petar Glomazić - GRAND PRIX
"Bugboy", reż. Lucas Paleocrassas
"Pomiędzy woskiem i złotem", reż. Ruth Beckermann
"Mariinka", reż. Pieter-Jan de Pue
"Yo (Miłość jest zbuntowanym ptakiem", reż. Anna Fitch, Banker White
"Moje dziecko", reż. Maite Alberdi

Konkurs Polski - "Kandydaci Śmierci" z nagrodą

10 tytułów zakwalifikowało się do tegorocznej edycji konkursu. Jury w składzie: Joanna Łapińska, Raul Niño Zambrano oraz Ola Staszel, ogłosili zwycięski film. Laureat otrzymał nagrodę w wysokości 4000 euro.

Za najlepszy polski dokument uznano film "Kandydaci Śmierci" w reżyserii Macieja Cuske. O produkcji, która powstawała przez 17 lat, reżyser i producentka filmu Ewa Hoffmann opowiedzieli Ryszardowi Jaźwińskiemu w audycjach "Fajny film" i "Trójkowo, filmowo".

W uzasadnieniu jurorów czytamy, że nagrodę wręczono "za brawurowy filmowy roller coaster; czuły, a przy tym piekielnie zabawny portret dorastania, przyjaźni i bliskości, w którym beztroska miesza się z lękami, a te potrafią być równie przerażające jak horrorowe zombiaki".

Wyróżnienie trafiło do "Ślady", reż. Alisa Kovalenko, Marysia Nikitiuk za "poruszający obraz, w którym reżyserki w mistrzowski sposób łączą wstrząsającą rzeczywistość przemocy seksualnej w czasie wojny ze zbiorowym portretem siły ducha". Film został też nagrodzony nagrodą za najlepszą produkcję od studia Smakjam, które specjalizuje się w postprodukcji wizualnej i dźwiękowej.

Filmy nominowane w Konkursie Polskim:

"Bez końca", reż. Michał Marczak
"Wyznania pieprzyka", reż. Mo Tan
"Freak Show", reż. Łukasz Ronduda, Filip Pawlak
"Moi Themersonowie" (My Themersons), reż. Marcin Borchardt
"Ślady", reż. Alisa Kovalenko, Marysia Nikitiuk - wyróżnienie, najlepsza produkcja
"Nurt" (The Current), reż. Rafał Skalski
"Kandydaci Śmierci", reż. Maciej Cuske - nagroda główna
"Arek.Mama.Panorama", reż. Mikołaj Janik
"Ewa - Ostatnia lekcja", reż. Andrea Mura, Federico Savonitto
"Ciało wojny", reż. Małgorzata Szumowska, Michał Englert

Nagroda Specjalna Stowarzyszenia Kin Studyjnych

Nagrodą Specjalną Stowarzyszenia Kin Studyjnych jest wsparcie kampanii promocyjnej zwycięskiego filmu w kinach w kwocie 10 000 złotych. W tej kategorii zwyciężył film "Bez końca" w reżyserii Michała Marczaka za "niezwykłe połączenie formy i treści. Na uwagę i uznanie zasługuje zarówno temat podjęty przez reżysera, który jest niezwykle ważny z perspektywy współczesności, a jednocześnie sposób jego przedstawienia - temat czujności na dorastanie młodych osób wybrzmiewa tutaj w sposób czuły i uważny".

Wyróżnienie trafiło do filmu "Arek.Mama.Panorama" w reżyserii Mikołaja Janika. Twórca filmu opowiadał o swojej produkcji Ryszardowi Jaźwińskiemu w "Trójkowo, filmowo". "W tym roku niestety nie mogliśmy przyznać dodatkowych nagród, ale chcemy zwrócić uwagę publiczności i wyróżnić jeden film - za pochwałę kreatywnego zagubienia, która dzięki warstwie muzycznej filmu zyskuje nowy wymiar i pozostawia widzów i widzki z pozytywnym podejściem dotyczącym poszukiwania celu i drogi oraz ich odnajdywania. Rysy są w sam raz i Ty też jesteś w sam raz" - czytamy w uzasadnieniu.

Nagroda dla najlepszego filmu krótkometrażowego

O Nagrodę dla Najlepszego Filmu Krótkometrażowego w wysokości 2 000 euro walczyły 22 tytuły z całego świata. W tym roku w jury zasiedli: Nebojša Slijepčević, Anas Sareen, Joanna Baranowska. Jury jednogłośnie postanowiło nagrodzić dwie debiutujące reżyserki, których filmy stanowią rzadkie połączenie ekscytujących formalnych wyborów i przenikliwego komentarza politycznego.

Zwyciężył film "Jak złapać motyla?" (reż. Kiriko Mechanicus). W uzasadnieniu zaznaczono, że "poprzez analizę rasowych fetyszy, które sprowadzają azjatyckie kobiety do fantazji o uległości, ten film odrzuca toksyczne relacje płciowe i rasowe, proponując w zamian punkowo-feministyczną wizję podmiotowości ponad pokoleniami. Zrealizowany z odważnym filmowym rozmachem, od pierwszej chwili przekonał nas swoją inteligencją i energią".

Wyróżnienie trafiło do filmu "Wycieczka z przewodniczką" (reż. Alba Jaramillo). "Postkolonialna baśń o unikalnym stylu wizualnym, która zabrała nas w podróż zarazem urzekającą i pełną humoru, meandrującą pomiędzy światem ludzi i natury, a jednocześnie ani na chwilę nie tracącą politycznej świadomości" - uzasadnia jury.

Nagroda Amnesty International Polska

O Nagrodę Amnesty International Polska w wysokości 3000 złotych powalczyło 12 tytułów. W tym roku w jury zasiedli: Margje de Koning , Anna Błaszczak-Banasiak, Anne Marie Borsboom.

Zwyciężył "Lis i różowy księżyc" (reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi). "W ciągu ostatnich dni znakomici twórcy i twórczynie filmowe zabrali nas w niezapomnianą drogę - od wojny domowej w Kongo, przez Gruzję widzianą oczami osób LGBT, zrównaną z ziemią Gazę, aż po Stany Zjednoczone, które na naszych oczach odwracają się od jednego z największych osiągnięć ludzkości - praw człowieka gwarantowanych każdemu i każdej z nas bez względu na to kim jesteśmy i skąd pochodzimy" - czytamy w uzasadnieniu.

Nagroda Nos Chopina

Na tegorocznej edycji festiwalu została przyznana nagroda oraz 2000 euro dla najlepszego filmu o muzyce i sztuce. Jury: Eliza Kącka, Lidia Popiel, Bartek Wąsik.

Zwyciężył film "Krokodyl" (reż. Pietra Brettkelly, The Critics). W uzasadnieniu czytamy: "Wszystkie dokumenty, które obejrzeliśmy, afirmowały poszukiwanie wolności i upewniały o uniwersalnej - najzwyczajniej ludzkiej - potrzebie sztuki. (…) Ale jeden film upewnił nas szczególnie co do tego, że sztuka jest strategią przetrwania gatunku ludzkiego. I że można w afrykańskim mieście - bez środków i podstaw stworzyć coś z niczego".

Lista wszystkich nagród 23. Millennium Docs Against Gravity:

Konkurs Główny:

Konkurs Główny. Nagroda Bank Millennium - Grand Prix: "Córki góry", reż. Biljana Tutorov, Petar Glomazić
Wyróżnienie: "Lis i różowy księżyc", reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi
Konkurs Główny. Nagroda za Najlepsze Zdjęcia: "Bez końca", reż. Michał Marczak, zdjęcia: Michał Marczak
Konkurs Główny. Nagroda za Najlepszy Montaż: "O czasie i wodzie", reż. Sara Dosa, montaż: Erin Casper, Jocelyne Chaput, Mark Harrison
Konkurs Główny. Nagroda FIPRESCI: "Lis i różowy księżyc", reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi
Konkurs Główny w Gdyni. Nagroda Prezydenta Miasta Gdyni: "Mariinka", reż. Pieter-Jan de Pue
Konkurs Główny w Poznaniu. Nagroda Wolności ufundowana przez Miasto Poznań: "Mariinka", reż. Pieter-Jan de Pue
Wyróżnienie: "Wszędzie dobrze wszędzie źle", reż. Viv Li
Konkurs Główny w Bydgoszczy. BYDGOSZCZ ART.DOC AWARD: "Bugboy", reż. Lucas Paleocrassas
Honorowe wyróżnienie Okręgowej Rady Adwokackiej w Bydgoszczy dla Najlepszej produkcji dotykającej problematyki praw człowieka: "Kłopotliwy niedźwiedź", reż. Gabriela Osio Vanden, Jack Weisman

Konkurs Polski:

Nagroda dla Najlepszego Filmu Polskiego: "Kandydaci Śmierci", reż. Maciej Cuske
Wyróżnienie: "Ślady", reż. Alisa Kovalenko, Marysia Nikitiuk
Nagroda Smakjam za najlepszą produkcję w Konkursie Polskim: "Ślady", reż. Alisa Kovalenko, Marysia Nikitiuk; produkcja: Dariusz Jabłoński, Izabela Wójcik, Olha Bregman, Natalia Libet, Violetta Kamińska
Nagroda Stowarzyszenia Kin Studyjnych w Konkursie Polskim: "Bez końca", reż. Michał Marczak
Wyróżnienie: "Arek.Mama.Panorama", reż. Mikołaj Janik

Inne nagrody:

Nagroda dla Najlepszego Filmu Krótkometrażowego: "Jak złapać motyla", reż. Kiriko Mechanicus
Wyróżnienie: "Wycieczka z przewodniczką", reż. Alba Jaramillo
Nagroda za Najlepszy Debiut: "Wyznania pieprzyka", reż. Mo Tan
Wyróżnienie: "Joybubbles", reż. Rachael J. Morrison
Green Warsaw Award: "Pieśni lasu", reż. Vincent Munier
Wyróżnienie: "Istoty czujące", reż. Tony Jones
Nagroda Nos Chopina: "Krokodyl", reż. Pietra Brettkelly, The Critics
Nagroda Newsweek Psychologia dla Najlepszego Filmu o Tematyce Psychologicznej: "Moje wszystkie głosy", reż. Maasja Ooms
Nagroda Amnesty International Polska: "Lis i różowy księżyc", reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi

Pozostałe nagrody przyznane podczas gali w Gdyni:

Nagroda ETNOMATOGRAF: "Córki lasu", reż. Otilia Portillo Padua
Nagroda All About Freedom Festival: "Bibliotekarki", reż. Kim A. Snyder
Nagroda Kompas Muzeum Emigracji w Gdyni: "Lis i różowy księżyc", reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi

To nie koniec konkursów. Do 17 maja, nadal trwają głosowania publiczności - do Nagrody Dokumentalnej Warszawy (Nagrody Publiczności) oraz Nagrody Onet Big Screen Doc, której zwycięzcę wybiorą widzowie z czterech dużych miast: Warszawa, Wrocław, Gdynia i Poznań.

Wyniki tych głosowań zostaną podane po zakończeniu części kinowej MDAG. Po części online festiwalu, 3 czerwca, zostanie ogłoszona Nagroda Publiczności online, które trafi do najpopularniejszego filmu drugiej części 23. MDAG.

Czytaj także:

Ewelina Kołaczek, MDAG