Rajkowska na Wawelu: wystawa "Wkrótce wszystko się zmieni" o relacji człowieka i natury
Ogromne gniazdo wron, narodziny jako instalacja dźwiękowa i kryształ wkopany w ziemię. W Ogrodach Zamku Królewskiego na Wawelu można zobaczyć artystyczną ingerencję w historyczną przestrzeń wzgórza autorstwa Joanny Rajkowskiej. To jedna z najważniejszych polskich artystek współczesnych, znanej z realizacji w przestrzeni publicznej oraz projektów badających relacje między człowiekiem, środowiskiem i pamięcią miejsca.
Wystawa Joanny Rajkowskiej na Wawelu "Wkrótce wszystko się zmieni"
Foto: mat.prasowe/Zamek królewski na Wawelu
Joanna Rajkowska to jedna z najważniejszych i najbardziej wyrazistych postaci polskiej sztuki współczesnej, znana z projektów, które trwale zmieniają tkankę miast i wrażliwość odbiorców. Jej twórczość, doceniana na całym świecie, redefiniuje przestrzeń publiczną, skłaniając do głębokiej refleksji nad relacją człowieka z naturą i historią.
Posłuchaj audycji w Trójce:
- Wystawa "Wspólnie. 20 lat kolektywu Sputnik Photos" w Krakowie. Audycja "Terra kultura"
- W "Brakującej połowie dziejów" o Annie Bilińskiej - pierwszej polskiej malarce docenionej na arenie międzynarodowej
Rajkowska na wawelskim wzgórzu
Wystawa "Wkrótce wszystko się zmieni” prowadzi widza przez kilka powiązanych ze sobą poziomów doświadczeń: od refleksji nad nielinearnością czasu, przez spotkanie z kruchością życia, aż po konfrontację z geologicznym trwaniem materii. Narracja rozwija się w przestrzeni zielonej wawelskiego wzgórza.
Kuratorką wystawy jest dr Bogumiła Wiśniewska, a inspiracją dla koncepcji stały się idee filozofa i teoretyka ekologii Timothy’ego Mortona, a w szczególności refleksja nad hiper obiektami, koncepcją "ekologii bez natury” oraz splątaniem bytów ludzkich i nieludzkich.
Jedną z najważniejszych prac jest instalacja dźwiękowa "Pisklę” – przeskalowane jajo ptaka, kosa. Koncentruje się ona na narodzinach, ale widz nie ogląda tego procesu. Zamiast tego doświadcza go poprzez dźwięk i wibrację.
"Gniazdo" dziełem wron z warszawskiej palmy
Tytułowe dzieło "Wkrótce wszystko się zmieni” ma swój początek już w przestrzeni dziedzińca zewnętrznego, gdzie znalazł się minerał wkopany w ziemię. Odnosi się on do geologicznego czasu Wawelu, który znacznie przekracza ludzką historię i percepcję. Instalacja przywołuje także ideę ośrodka energii, przeniesionej z ciała człowieka do ziemi.
Słowo "wkrótce” w tytule nabiera w tym kontekście szczególnego znaczenia. Odnosi się nie do ludzkiego kalendarza, lecz do skali czasu geologicznego, w którym zmiana jest nieuchronna.
Z kolei "Gniazdo” jest autentycznym dziełem wron i pochodzi z korony słynnej warszawskiej palmy, która w rzeczywistości jest instalacją artystyczną „Pozdrowienia z Alei Jerozolimskich”.
Wystawę "Wkrótce wszystko się zmieni” w Ogrodach Królewskich na Wawelu można oglądać do 4 października 2026.