"Hamlet", "Dziady", "Kordian", "Wesele". Lektury na matury w Teatrze Telewizji

"Antygona" Sofoklesa, "Makbet" i "Hamlet" Williama Shakespeare'a, "Dziady" Adama Mickiewicza, "Balladyna" Juliusza Słowackiego, "Zemsta" Aleksandra Fredry, "Tango" Sławomira Mrożka czy "Mistrz i Małgorzata" Michaiła Bułkahowa - między innymi te lektury maturzyści mogą sobie przypomnieć dzięki spektaklom Teatru Telewizji. W serwisie TVP VOD ruszyła specjalna sekcja ze spektaklami, które są adaptacjami szkolnych lektur. 

Posłuchaj audycji Trójki:

• Michał Kotański o Teatrze Telewizji w audycji "Tu Myśliwiecka 3/5/7"
• Jak będzie wyglądać nowa filmowa wersja "Lalki"? Audycja "Fajny film"

Matura 2026. Adaptacje lektur Teatru Telewizji

W bibliotece serwisu znajdują się dzieła obejmujące zarówno zakres podstawowy, jak i rozszerzony. Na stronie Teatru Telewizji można znaleźć pełną listę dostępnych spektakli wraz z konkretnymi wskazówkami, na co zwrócić uwagę w kontekście maturalnym.

Niektóre z lektur doczekały się kilku inscenizacji w Teatrze Telewizji. "Dziady" Adama Mickiewicza dostępne na platformie pokazują, jak różnorodnie można interpretować jeden z najważniejszych dramatów romantycznych. Poszczególne realizacje (m.in. Konrada Swinarskiego czy Jana Englerta) akcentują odmienne aspekty utworu - od ludowości i obrzędowości po jego wymiar polityczny i metafizyczny. 

Kolejną lekturą, obecną w Teatrze Telewizji w wielu odsłonach jest "Kordian" Juliusza Słowackiego - od klasycznej inscenizacji Jana Englerta, która w przejrzysty sposób prowadzi przez kolejne etapy dojrzewania bohatera, po interpretację Zbigniewa Lesienia, akcentującą jego psychologiczne rozdarcie i aktualność romantycznych dylematów. Zestawienie tych spektakli pozwala zobaczyć, jak różnie można odczytywać tę samą historię - co może być szczególnie cenne w kontekście egzaminacyjnej analizy.

W zestawieniu znalazło się 30 spektakli. Najstarszym z nich jest "Makbet" w reżyserii Andrzeja Wajdy z 1969 roku, w którym zagrali Tadeusz Łomnicki (Makbet), Magdalena Zawadzka (Lady Makbet), Andrzej Łapicki (Król Duncan), Daniel Olbrychski (Banko). Listę zamyka "Nowy Pan Tadeusz, tylko że rapowy" z 2025 roku w reżyserii Kamila Białaszka. "Uwaga! Tego spektaklu nie polecamy jako pozycji do odhaczenia na liście lektur obowiązkowych na maturę. To raczej propozycja dla tych, którzy znają dwunastoksiąg Mickiewicza. Propozycja nietypowa, współczesna reinterpretacja epopei Mickiewicza, która łączy klasyczny tekst z językiem rapu i kulturą hip-hopu" - zastrzega Teatr Telewizji.

Spektakle na podstawie lektur:

Antyk:

• Sofokles, "Antygona", reż. Jerzy Gruza (1981) - zakres podstawowy

Renesans:

• William Shakespeare, "Makbet", reż. Andrzej Wajda (1969) - zakres podstawowy
• William Shakespeare, "Hamlet", reż. Jan Englert (1985) - zakres rozszerzony
• William Shakespeare, "Hamlet", reż. Michał Kotański (2019) - zakres rozszerzony

Barok:

• Molière, "Skąpiec", reż. Jan Bratkowski (1992) - zakres podstawowy

Romantyzm:

• Adam Mickiewicz, "Ballady i romanse", reż. Piotr Tomaszuk (2022) - zakres podstawowy
• Adam Mickiewicz, "Dziady cz. III", reż. Jan Kulczyński (1981) - zakres podstawowy i rozszerzony
• Adam Mickiewicz, "Dziady", reż. Konrad Swinarski (1983) - zakres podstawowy i rozszerzony
• Adam Mickiewicz, "Dziady", reż. Jan Englert (1997) - zakres podstawowy i rozszerzony
• "Dziady. Śladami Adama Mickiewicza", reż. Magdalena Małecka-Wippich, Jarosław Gajewski, Jarosław Kilian (2023) - zakres podstawowy i rozszerzony

• Juliusz Słowacki, "Kordian", reż. Gustaw Holoubek (1980) - zakres rozszerzony
• Juliusz Słowacki, "Kordian", reż. Jan Englert (1994) - zakres rozszerzony
• Juliusz Słowacki, "Kordian", reż. Zbigniew Lesień (1994) - zakres rozszerzony
• Juliusz Słowacki, "Balladyna", reż. Olga Lipińska (1982) - zakres podstawowy
• Juliusz Słowacki, "Balladyna", reż. Wojciech Adamczyk (2021) - zakres podstawowy
• Juliusz Słowacki, "Lilla Weneda", reż. Krystyna Skuszanka (1976) - zakres rozszerzony

• Zygmunt Krasiński, "Nie-Boska komedia", reż. Zygmunt Hübner (1982) - zakres rozszerzony
• Aleksander Fredro, "Zemsta", reż. Jan Świderski (1972) - zakres podstawowy
• Aleksander Fredro, "Zemsta", reż. Redbad Klynstra-Komarnicki (2020) - zakres podstawowy

Modernizm:

• Stanisław Wyspiański, "Wesele", reż. Lidia Zamkow (1972) - zakres podstawowy
• Stanisław Wyspiański, "Wesele", reż. Jan Kulczyński (1981) - zakres podstawowy
• Stanisław Wyspiański, "Wesele", reż. Wawrzyniec Kostrzewski (2019) - zakres podstawowy

• Władysław Reymont, "Chłopi", reż. Wojciech Kościelniak (2015) - zakres podstawowy
• Stanisław Wyspiański, "Noc listopadowa", reż. Andrzej Wajda (1978) - zakres rozszerzony
• Witold Gombrowicz, "Ferdydurke", reż. Maciej Wojtyszko (1986) - zakres podstawowy

Literatura współczesna:

• Hanna Krall, "Zdążyć przed Panem Bogiem", reż. Andrzej Brzozowski (1981) - zakres podstawowy
• Sławomir Mrożek, "Tango", reż. Maciej Englert (1999) - zakres podstawowy
• Michaił Bułhakow, "Mistrz i Małgorzata", reż. Artur Tyszkiewicz (2016) - zakres rozszerzony
• "Antygona w Nowym Jorku", reż. Kazimierz Kutz (1995) - zakres rozszerzony
• "Nowy Pan Tadeusz, tylko że rapowy", reż. Kamil Białaszek (2025) - zakres podstawowy

Na TVP VOD można obejrzeć też filmowe adaptacje szkolnych lektur. Wśród ekranizacji znaleźć można między innymi takie tytuły jak "Lalka", "Syzyfowe prace", "Potop", "Quo Vadis", "Śluby panieńskie" czy  "Wesele".

Czytaj także:

Ewelina Kołaczek, Teatr Telewizji