"Popiół i diament", "Wesele", "Brzezina". Przegląd filmów Wajdy

W setną rocznicę urodzin Andrzeja Wajdy w kilkudziesięciu kinach studyjnych w całej Polsce odbędzie się przegląd "WAJDA: re-wizje". To cykl, w którym przez dziesięć miesięcy zaprezentowanych zostanie dziesięć filmów jednego z najwybitniejszych twórców światowego kina. "To nie tylko hołd dla dorobku reżysera, lecz także ponowne spojrzenie na jego dzieła: odczytywane dziś na nowo, w innym kontekście historycznym i społecznym, wciąż poruszają, prowokują i inspirują" - zapewnia Stowarzyszenie Kin Studyjnych, organizator wydarzenia.

Posłuchaj audycji Trójki:

• Śladami Andrzeja Wajdy. Cykl Trójki na setne urodziny reżysera
• Andrzej Wajda w "Klubie Trójki" (audycja z 2013 roku)

Co miesiąc inny film Wajdy

Przegląd rozpoczął się w marcu, w miesiącu urodzin reżysera i potrwa do końca roku. Retrospektywa "WAJDA: re-wizje" ma na celu przywrócenie Wajdy jako twórcy aktualnego - nowoczesnego, młodzieńczego w ekspresji i niezwykle dynamicznego. Jak czytamy na stronie Stowarzyszenia Kin Studyjnych, "dobór filmów podkreśla różnorodność jego dorobku: obok arcydzieł powszechnie uznanych pojawiają się tytuły, które dziś szczególnie domagają się reinterpretacji a program przeglądu został ułożony w rytmie kalendarza - każdy miesiąc przynosi inny tytuł, korespondujący z porą roku, nastrojem i tematyką filmu". Kuratorem przeglądu jest prof. Rafał Syska.

Dobór filmów podkreśla różnorodność jego dorobku: obok arcydzieł powszechnie uznanych pojawiają się tytuły, które dziś szczególnie domagają się reinterpretacji a program przeglądu został ułożony w rytmie kalendarza – każdy miesiąc przynosi inny tytuł, korespondujący z porą roku, nastrojem i tematyką filmu. Cykl otwiera „Popiół i diament” (1958) – film szczególny: najważniejszy i najbardziej osobisty w dorobku Wajdy.

Przegląd "WAJDA: re-wizje":

• Marzec - "Popiół i diament" (1958) - ikona polskiej szkoły filmowej, film-symbol i punkt odniesienia dla całej twórczości Wajdy;

• Kwiecień - "Wesele" (1972) - narodowy dramat i rozrachunek z polskością - idealny moment przed maturami.

• Maj - "Niewinni czarodzieje" (1960) - film o młodości, miłości i rytmie miasta - z wyraźnie majowym klimatem.

• Czerwiec - "Człowiek z marmuru" (1977) - jedno z najważniejszych dzieł kina zaangażowanego, aktualne i dziś.

• Lipiec - "Brzezina" (1970) - kameralna opowieść o życiu, śmierci i naturze.

• Sierpień - "Kronika wypadków miłosnych" (1985) - historia miłości rozgrywająca się w przededniu wojny – pożegnanie pewnej epoki.

• Wrzesień - "Krajobraz po bitwie" (1970) - miłość w cieniu wojny, który nie znika wraz z końcem walk.

• Październik - "Bez znieczulenia" (1978) - stale aktualny film o opresji, polityce i osobistym rozpadzie.

• Listopad - "Ziemia obiecana" (1974) - monumentalne dzieło o narodzinach kapitalizmu i cenie sukcesu.

• Grudzień - "Wszystko na sprzedaż" (1968) - autotematyczny, zimowy film o stracie i pamięci w przededniu 60. rocznicy śmierci Zbyszka Cybulskiego.

Rok Andrzeja Wajdy 

Decyzją Senatu RP rok 2026 jest rokiem Andrzeja Wajdy. Reżyser urodził się 6 marca 1926 roku w Suwałkach, zmarł 9 października 2016 roku w Warszawie. Był reżyserem filmowym i teatralnym, scenarzystą i scenografem, jednym z najwybitniejszych twórców w historii światowego kina. W 2000 roku zdobył Honorowego Oscara za całokształt twórczości.

W latach 1946-1949 Wajda studiował w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. W 1953 r. ukończył wydział reżyserii w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. Debiutował w kinie dwa lata później filmem "Pokolenie". Następnie zrealizował "Kanał" (1957) oraz "Popiół i diament" według Jerzego Andrzejewskiego (1958). Te dwa filmy sprawiły, że stał się jednym z najważniejszych reżyserów nowej generacji w Europie. W 1959 r. Wajda nakręcił swój pierwszy kolorowy film - "Lotną" według Wojciecha Żukrowskiego. A w 1960 r. na ekrany kin weszli "Niewinni czarodzieje".

Wyreżyserował też takie filmy jak "Popioły", "Wszystko na sprzedaż", "Polowanie na muchy", "Wesele", "Ziemia obiecana", "Człowiek z marmuru", "Panny z Wilka", "Pan Tadeusz", "Katyń", "Tatarak" czy "Powidoki". Był też reżyserem wielu spektakli teatralnych, między innymi w Teatrze Dramatycznym, Starym Teatrze w Krakowie, Teatrze Ateneum w Warszawie czy Teatrze Powszechnym.

Ewelina Kołaczek, Stowarzyszenie Kin Studyjnych