Sprzeciw rasizmowi i bardzo długi refren, czyli War i "Why Can't We Be Friends?"

War w swojej historii stworzyło utwór, który na trwałe zapisał się w kontekście zimnej wojny. Piosenka stawiająca pytanie o to, dlaczego ludzie na całym świecie nie mogą być przyjaciółmi, stała się tłem dla wyjątkowego spotkania radzieckich i amerykańskich astronautów. Historię antyrasistowskiego przeboju "Why Can't We Be Friends?" przypomniał Kuba Ambrożewski w audycji "Piosenka do Wyjaśnienia".

Porozumienie ponad podziałami, czyli hit War podbija kosmos

- Ścieżka dźwiękowa historycznego porozumienia ponad żelazną kurtyną. Był 1975 rok, połowa lipca, a dokładnie 17 lipca, w przestrzeni kosmicznej doszło do przełomowego wydarzenia - radziecki Sojuz i amerykański Saturn IB połączyły się dzięki specjalnemu mechanizmowi dokującemu, umożliwiającemu załogom przejście między statkami. Trzy godziny później dowódcy obu misji, Aleksiej Leonow i Thomas Stafford, podali sobie ręce w symbolicznym geście przyjaźni – opowiadał Kuba Ambrożewski w audycji "Piosenka do Wyjaśnienia”.

Choć utwór doskonale oddawał atmosferę tego wydarzenia, jego pierwotne znaczenie było inne – powstał jako wyraz sprzeciwu wobec rasizmu.

- W tle wybrzmiała muzyka. Utwór amerykańskiej grupy War, „Why Can't We Be Friends?”, „Dlaczego nie możemy być przyjaciółmi?”. To pytanie zadawali sobie obywatele Związku Radzieckiego i Stanów Zjednoczonych – i nie tylko w kontekście trwającej przez 30 lat zimnej wojny. Tak naprawdę wymowa utworu była przede wszystkim antyrasistowska. Dla muzyków War inspiracją była trasa koncertowa w Japonii na początku lat 70. Jak mówił perkusista grupy, Harold Brown, „większość rasistów tak naprawdę nie wie, dlaczego nimi jest, ale gdy przeniesiesz taką osobę do innego kraju, na przykład Indii bądź Pakistanu, to pojawia się pytanie, czemu nie możemy być przyjaciółmi. Wtedy okazuje się, że mimo różnic widocznych na zewnątrz, w środku jesteśmy wszyscy podobni” - opowiada prowadzący "Piosenki do Wyjaśnienia”.

Posłuchaj audycji w Trójce:

• Piosenka do Wyjaśnienia
• War - "Why Can't We Be Friends?". Porozumienia ponad "żelazną kurtyną"

Refren zajmujący większość piosenki

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów utworu jest jego refren, który dominuje niemal cały czas trwania kompozycji.

- Piosenka oddaje też ducha kolektywizmu. Każdą z krótkich zwrotek śpiewa inny członek War, ale najważniejszy jest chóralny refren, który, jak obliczono, zajmuje 94% tekstu utworu. „Dlaczego właściwie nie możemy być przyjaciółmi?” Świetne pytanie - puentuje Kuba Ambrożewski.