Światło, barwa, struktura. 100 prac Barbary Kasten na wystawie w Zachęcie

"Postabstrakcja" - przekrojowa prezentacja 100 prac amerykańskiej artystki Barbary Kasten - fotografii, rzeźby i instalacji jest dostępna dla publiczności od 13 marca do 7 czerwca w Zachęcie - Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie. Tytuł wystawy odnosi się do dialogu, jaki Kasten prowadzi z historią awangardy, konstruktywizmem oraz modernistyczną i postmodernistyczną architekturą. To pierwsza tak obszerna wystawa twórczości Barbary Kasten w tej części Europy.

Posłuchaj audycji Trójki:

• Wystawa "Kantor. Terapia widzeń" w Cricotece. Audycja "Terra kultura"
• Audycja "Trzecia strona obrazu" w Trójce

Dziennikarka Trójki Michalina Bieńko była na spotkaniu z Barbarą Kasten, a fragmenty wypowiedzi artystki mogliśmy usłyszeć w audycji "Terra kultura".

Wystawa prac Barbary Kasten w Zachęcie

Wystawa przypomina o ważnym etapie w biografii artystki związanym z Polską. Na początku lat siedemdziesiątych Kasten, jako stypendystka programu Fulbright-Hays, pracowała z rzeźbiarką Magdaleną Abakanowicz w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych) w Poznaniu. - Kiedy byłam tu w 1972 roku, byłam oczywiście znacznie młodsza i zafascynowana pomysłem pobytu w Polsce i poznania Magdaleny Abakanowicz, którą tak bardzo podziwiałam i która już wtedy była bardzo ważną artystką - mówiła Kasten.

- Kiedy byłam młodą studentką, nigdy nie sądziłam, że kiedykolwiek będę miała wystawę w Zachęcie. To spełnienie moich marzeń. Kiedy otrzymałam zaproszenie od kuratorki Agnieszki Pindery, z radością przyjęłam możliwość powrotu do Polski i ponownego zobaczenia miejsc, które znałam. Niestety nie mam zbyt wielu kontaktów z osobami z tamtego okresu, ale ludzie w Polsce mają bardzo żywiołowy styl życia i bardzo mi się to podoba. (...) Bardzo cieszy mnie to, jak duch Polski naprawdę się rozwinął od tych opresyjnych czasów do dnia dzisiejszego, kiedy to społeczeństwo jest moim zdaniem znacznie bardziej radosne i wolne - uważa artystka.

- Myślę, że doświadczenie w Polsce z bardzo poważną, ważną artystką, Magdaleną Abakanowicz, sprawiło, że bardziej zaangażowałam się w realizację własnych ambicji artystycznych. Myślę więc, że po prostu trzeba próbować dowiedzieć się, co naprawdę się lubi i jak się to chce robić, a potem po prostu sprawdzać, dokąd to wszystko prowadzi. Życie mamy tylko jedno - powiedziała Kasten.

"Jak to jest zrobione?"

Światło, barwa, struktura a także przestrzeń stanowią od ponad pięćdziesięciu lat podstawę poszukiwań artystycznych, eksperymentów i dokonań artystki. Geometryczne formy, nasycone pola koloru, fotografie, nie mające nic wspólnego z cyfrowym zapisem, tylko wykonane tradycyjne analogowym aparatem przedstawiają niezwykłe kompozycje przedmiotów. Artystka wybiera obiekty, tworzy z nich abstrakcyjne układy i fotografuje je. Powstają "obrazy", które przykuwają uwagę nie tylko swoim pięknem, ale przede wszystkim prowokują pytanie odbiorcy widza "jak to jest zrobione?". Kierują uwagę na akt twórczy, na świadomą konstrukcję obrazu.

Eksponatem otwierającym ekspozycję jest żółto-brązowy obiekt: drewniane krzesło omotane brązową, grubą tkaniną - dzieło przywołuje czas kontaktów Kasten z Abakanowicz i wspólne fascynacje tkaniną. Ekspozycja w Zachęcie pokazuje, jak myślenie artystki o procesie twórczym rozwija się od wczesnych eksperymentów w latach siedemdziesiątych po prace współczesne.

Na wystawie dominują prace fotograficzne. Kasten zaczęła eksperymentować z fotografią - od fotogramów i cyjanotypii po inscenizowane polaroidy. Artystka nie fotografuje zastanej rzeczywistości. Ona tworzy rzeczywistość, którą fotografuje.

Barbara Kasten

Barbara Kasten urodziła się w 1936 roku w Chicago. Studiowała malarstwo na University of Arizona i projektowanie rzeźbiarskich form z tkaniny w California College of Arts and Crafts w Oakland. Jej mentorką była Trude Guermonprez, której metoda nauczania wywodziła się z Bauhausu. W latach 1971-1972 jako stypendystka programu Fulbright-Hays, odbyła staż w pracowni rzeźbiarki Magdaleny Abakanowicz w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych (obecnie Uniwersytet Artystyczny) w Poznaniu.

W 1982 roku w ramach artystycznej wymiany między Polską a Stanami Zjednoczonymi przekazała do Muzeum Sztuki w Łodzi fotografię "Konstrukt PC/4" (1981). Jej prace znajdują się w kolekcjach wielu muzeów na świecie, m.in. Museum of Modern Art (MoMA) i Whitney Museum of American Art w Nowym Jorku, Tate Modern w Londynie oraz Musée National d’Art Moderne i Centre Pompidou w Paryżu.

Ewelina Kołaczek

Źródła: Trójka, Zachęta, PAP