Andrzej Wajda oczami Renaty Pajchel. Zdjęcia z najsłynniejszych planów filmowych
W stulecie urodzin Andrzeja Wajdy w warszawskiej galerii "Okno na kulturę" została otwarta wystawa zdjęć z planów filmowych reżysera. Ich autorką jest najważniejsza fotosistka Andrzeja Wajdy - Renata Pajchel.
"Werki. Wajda. Renata Pajchel" w Galerii Przystanek przy Parku im. Stefana Żeromskiego w Warszawie (2023)
Foto: Albert Zawada/PAP
W galerii zaprezentowane zostały zdjęcia z filmowych planów i fotosy Renaty Pajchel, które powstawały na przestrzeni trzech dekad. Pajchel, pracując na planach filmowych Andrzeja Wajdy, dokumentowała to, co działo się poza kamerą, pokazywała pracę reżysera i ekipy filmowej. Jej zdjęcia z planów często znane były publiczności lepiej niż fotosy z filmów.
Posłuchaj audycji w Trójce:
- Trójkowo, filmowo. Premiery filmów "Pojedynek" i "Zniknięcie"
- Fajny Film. "Pojedynek" - polski thriller historyczny Łukasza Palkowskiego
Współpraca z Andrzejem Wajdą najważniejsza
Fotografka współpracowała z wieloma wielkimi polskiego kina, w tym z Agnieszką Holland, Andrzejem Barańskim i Krzysztofem Zanussim. Łącznie pracowała na planach filmowych przy ponad 100 tytułach, ale to współpraca z Andrzejem Wajdą pozostała najważniejsza.
Ekspozycja obejmuje cały okres ich współpracy. Jej centrum stanowią powiększone zdjęcia z planów "Polowania na muchy”, "Wesela”, "Ziemi obiecanej”, "Człowieka z marmuru”, "Panien z Wilka”, "Smugi cienia”, "Człowieka z żelaza” i "Kroniki wypadków miłosnych”. Pokazują nie tylko reżysera przy pracy, ale też jego współpracowników: aktorów, operatorów. Dla kontrastu wobec wielkoformatowych zdjęć częścią wystawy jest fototapeta zawierająca ponad pięćset miniatur fotosów i werków, wśród których można wypatrzyć fragmenty niewykorzystanych ostatecznie scen. Wystawę uzupełnia prezentacja wideo.
Ilościowo "Andrzej Wajda w obiektywie Renaty Pajchel” to zaledwie ułamek Archiwum Renaty Pajchel obejmującego ok. 100 tys. materiałów fotograficznych, w tym do ponad 20 filmów Wajdy – na planie każdego z nich fotosistka wykonywała od kilkuset do kilku tysięcy zdjęć.
Kolekcja zdjęć Renaty Pajchel jedną z najcenniejszych w zbiorach FINA
Archiwum Pajchel, zgodnie z wolą artystki, po jej śmierci trafiło do zbiorów Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego, państwowej instytucji kultury, której statutową misją jest ochrona i upowszechnianie polskiego dziedzictwa audiowizualnego. Digitalizowana i opracowywana przez filmotecznych specjalistów kolekcja jest jedną z najcenniejszych w zasobach FINA.
Wystawę w warszawskiej galerii można oglądać do 3 kwietnia.