Rok 2026 rokiem Jana "Ptaszyna" Wróblewskiego w Kaliszu. Muzyk urodził się w tym mieście

Kaliscy radni napisali w uzasadnieniu, że wśród znanych Kaliszan niewiele jest postaci, które rozsławiłyby kulturę polską na świecie w takiej skali jak Jan "Ptaszyn” Wróblewski.

- Artysta wywodzący się z naszego miasta, nosząc wielkość swojego talentu i umiejętności muzycznych, pozostał człowiekiem skromnym, który w publicznych wypowiedziach wspominał rodzinne strony i chętnie tu wracał - koncertując jako sława światowych scen jazzowych - napisano.

Posłuchaj audycji w Trójce:

• "Trzy Kwadranse Jazzu" (archiwalne)
• "Rezydencja"

Jan "Ptaszyn" Wróblewski związany z Kaliszem

Jan "Ptaszyn” Wróblewski urodził się w Kaliszu w 1936 roku. Tutaj ukończył szkołę podstawową, liceum i szkołę muzyczną. 

Studiował na Wydziale Mechanizacji Rolnictwa Politechniki Poznańskiej oraz w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie. Przełomowym dla artysty był rok 1956. Związał się wówczas z Sekstetem Krzysztofa Komedy. Z formacją wystąpił na koncercie podczas otwarcia poznańskiego ośrodka Telewizji Polskiej, a później na Festiwalu Jazzowym w Sopocie. Występ ten uważany jest za debiut artysty na profesjonalnej scenie jazzowej.

Kolejnym etapem artystycznej drogi Jana "Ptaszyna” Wróblewskiego był rok 1958. Został wtedy wybrany, jako pierwszy reprezentant Polski i jedyny jazzman zza tzw. żelaznej kurtyny, do orkiestry International Newport Band. Z INB zadebiutował za oceanem - na festiwalu jazzowym w Newport. Występ został pokazany w filmie Jazz on Summer’s Day. Po nim koncertował na terenie USA, a następnie w Europie, Indiach, Afryce i Azji. W USA zetknął się z takimi sławami jak: Louis Armstrong, Gerry Mulligan, na zaproszenie którego brał udział w jam sessions grając m.in. z Benny'm Goodmanem.

"Ptaszyn" przez ponad pół wieku związany z Polskim Radiem 

Był założycielem lub członkiem wielu zespołów. Koncertował m.in. z "Jazz Believers” (1958-1959), "Modernistami” Andrzeja Kurylewicza (1960-1961). Nawiązał również kontakty i współpracował m.in. z Orkiestrą Rozrywkową Polskiego Radia i Telewizji w Katowicach prowadzoną przez Jerzego Miliana, "All Stars Swingtetem” Jerzego Matuszkiewicza, z zespołem działającym przy Polskim Radiu w Poznaniu - tzw. Poznańską Piętnastką Radiową kierowaną przez Zygmunta Mahlika "Extra Ball”.

W latach 1968–1978 kierował Studiem Jazzowym Polskiego Radia. Dzięki współpracy z Willisem Conoverem powstała audycja "Trzy kwadranse jazzu", którą "Ptaszyn” prowadził nieprzerwanie do śmierci. Był członkiem Akademii Muzycznej Trójki.

Od marca 2025, studio M5 Programu III Polskiego Radia, z którym był związany przez dziesięciolecia, nosi imię Jana "Ptaszyna” Wróblewskiego.

Był również kompozytorem. Napisał muzykę do wielu znanych piosenek, wykonywanych m.in. przez Andrzeja Dąbrowskiego, Ewę Bem, Łucję Prus, Marylę Rodowicz, Andrzeja Zauchę, zespół Alibabki. Są wśród nich m.in.: "Moja mama jest przy forsie”, "Dom w malwy malowany”, "Ulice wielkich miast”. Dwie z nich uhonorowano głównymi nagrodami na Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu – "Zielono mi” w 1970 roku oraz "Żyj kolorowo” w 1979 roku.

"Ptaszyn" komponował również muzykę do filmów, m.in. "Pan Anatol szuka miliona”, "Niech żyje miłość”. Stworzył ponadto popularne piosenki i standardy jazzowe, które pojawiały się w filmach, np. "Żyj kolorowo” w "Sztos 2”. Na przełomie lat 60. i 70. artysta zaczął komponować również utwory symfoniczne.

Mural z "Ptaszynem" na kaliskim osiedlu

Artysta ma na swym koncie wiele prestiżowych nagród i wyróżnień. W 2007 roku Akademia Fonograficzna ZPAV uhonorowała go statuetką "Złotego Fryderyka” za całokształt twórczości. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznał artyście Złoty Medal "Zasłużony Kulturze - Gloria Artis” oraz doroczną Nagrodę w dziedzinie muzyki. Otrzymał także: Paszport Polityki za 2016 jako Kreator Kultury, Nagrodę "Koryfeusz Muzyki Polskiej”, Nagrodę specjalną i członkostwo honorowe ZAiKS oraz Nagrodę Mediów Publicznych w kategorii "Muzyka”. Był doktorem honoris causa Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu oraz Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku. Jan "Ptaszyn" Wróblewski zmarł w 2024 roku.

Na elewacji kamienicy przy ul. Górnośląskiej w Kaliszu powstał mural prezentujący Jana "Ptaszyna” Wróblewskiego, Tomasza Stańkę i Leszka Możdżera. Z okazji 80. rocznicy urodzin artysty rozświetlony został neon przedstawiający Jana "Ptaszyna” Wróblewskiego zamontowany na elewacji budynku na zbiegu ulic Pułaskiego i Śródmiejskiej, w którym się wychował.