"Scena Teatralna Trójki". Tadeusz Dołęga-Mostowicz - "Znachor"

Klasyka polska XX wieku nieczęsto stanowi podstawę adaptacji we współczesnym teatrze radiowym. Wieloodcinkowe seriale realizowane były w formie słuchowisk do początku lat 90. Programy I, II i III PR prezentują natomiast audiobooki - zdarza się udźwiękowione - lektury słynnych powieści.

Czy zainteresowanie nade wszystko filmu oraz także teatru "żywego planu" klasyką powieściową sprawi, że i radiowy teatr będzie odważnie podejmował wyzwanie, jakim są "superprodukcje"? Przekonamy się.

"Scena Teatralna Trójki", prezentująca współczesną dramaturgię oraz adaptacje nowej prozy, zaprasza więc teraz słuchaczy, traktując lutową propozycję jako rodzaj eksperymentu. Prezentacjom kolejnych odcinków będą towarzyszyły rozmowy z twórcami. Po częściach I oraz II spotkamy się z Julią Mark, reżyserką słuchowiska.

Poniżej artykuł, który towarzyszył premierze w Pr I PR 29.12.2025.

Audioserial na podstawie kultowej powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza "Znachor" to wyjątkowy prezent dla słuchaczy radiowej Jedynki. To powrót do dawnych opowieści, klasycznych narracji zrealizowanych w najlepszych studiach nagraniowych Polskiego Radia. U podstaw projektu stoją: świetny scenariusz, dynamiczna akcja i wyśmienita obsada.

W rolę tytułowego Znachora wcielił się Michał Żurawski, pozostałe postaci zagrali m. in.: Danuta Stenka, Michalina Łabacz, Sławomir Pacek, Przemysław Bluszcz, Adam Ferency oraz Józef Pawłowski. Przewodniczką po świecie dawnych kresów stała się Krystyna Czubówna.

- Z myślą o naszych słuchaczach, postanowiliśmy na te zbliżające się Święta Bożego Narodzenia przygotować produkcję wyjątkową. Niech nasz "Znachor" umili ten wyjątkowy czas, a jego mistrzowska obsada będzie źródłem wielu emocji i wzruszeń - mówił przed premierą Paweł Majcher, redaktor naczelny Polskiego Radia.

Korzystając z medium radia, twórcy serialu uczynili z niego kolejnego bohatera opowieści. Radio stanowi ramę dramaturgiczną "Znachora", dzięki czemu powstaje nowa perspektywa znanej wszystkim historii. Słuchacze mogą zagłębić się w zbudowany przez Dołęgę-Mostowicza świat, korzystając z własnej kreatywności. Teatr radiowy pozwala zbudować tę rzeczywistość na nowo, przeżywać go głębiej, skupić się wyłącznie na słuchaniu, by otworzyć się na nowe doświadczenie.

- W Święta na pewno warto zrobić dwie rzeczy: zatrzymać się na chwilę i sprawić sobie przyjemność. Po to właśnie przygotowaliśmy "Znachora" w Jedynce - mówiła Paulina Stolarek-Marat, dyrektorka-redaktorka naczelna Programu 1 Polskiego Radia. Chcielibyśmy, żeby nasi słuchacze mogli odpocząć przy radiu, uruchomić wyobraźnię i przeżyć dobre emocje. Cztery odcinki radiowego audioserialu w gwiazdorskiej obsadzie mogą towarzyszyć słuchaczom w świątecznych przygotowaniach i podróżach. Dzięki radiowemu teatrowi ta kultowa, znana wszystkim z wersji filmowych powieść, zyskuje nowe życie, życie audio, w Pierwszym Programie i w podcastach Polskiego Radia.

 

Tadeusz Dołęga-Mostowicz - "Znachor" (cz. I) - 7.02.2026, godz. 19.05.

scenariusz (na podstawie powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza): Małgorzata Maciejewska

reżyseria: Julia Mark

reżyseria dźwięku, miks nagrań: Anna Balcewicz, Andrzej Brzoska

muzyka: Mateusz Dębski

realizacja nagrań: Maciej Kubera 

kierownictwo produkcji: Beata Jankowska

asystentka reżyserki: Zuzanna Socha

muzyka: Karolina Piwosz (śpiew), Maja Polka (śpiew), Michalina Łabacz (śpiew), Krzysztof Szczepaniak (śpiew), Helena Matuszewska (suka biłgorajska), Rafał Grząka (akordeon), Jakub Gumiński (puzon, instrumenty perkusyjne), Wojciech Gumiński (kontrabas), Mateusz Szemraj (cymbały), Mateusz Dębski (fortepian)

obsada: Michał Żurawski (Wilczur / Znachor), Artur Barciś (Dobraniecki), Katarzyna Anzorge (sekretarka), Barbara Zielińska (służąca), Adam Ferency (pijak), Kamil Mularz (złodziej), Krzysztof Satała (posterunkowy Kania), Sławomir Pacek (Prokop), Magdalena Smalara (Zonia), Arkadiusz Brykalski (Wasil), Grzegorz Falkowski (Pawlicki), Ewa Konstancja Bułhak (Michalesia), Michalina Łabacz (Marysia), Krzysztof Szczepaniak (Zenon), Józef Pawłowski (Leszek), Łukasz Borkowski (sierżant Sobek), Danuta Stenka (Eleonora),  Włodzimierz Press (sędzia), Przemysław Bluszcz (prokurator), Krzysztof Satała (Korczyński), Krystyna Czubówna (narratorka),  Krystyna Czubówna (spikerka radiowa).

Czas: 40’32"

Barbara Marcinik/Piotr Radecki