Od Rubensa i Matisse’a po Abramović i Juszkiewicz. Europejskie wystawy 2026

Ten pod względem wystaw w europejskich galeriach i muzeach zapowiada się bardzo ciekawie. A dzięki tanim biletom lotniczym jest szansa, aby obejrzeć przynajmniej kilka z nich.

Fotograficzne otwarcie sezonu

Za symboliczne otwarcie roku 2026 w europejskich galeriach można uznać ekspozycję fotografii Nan Goldin "The Ballad of Sexual Dependency" ("Ballada o seksualnej zależności" - tytuł zaczerpnięty z jednego z najsłynniejszych songów Bertolda Brechta i Kurta Weilla) w londyńskiej galerii Gagosian. Od 13 stycznia do 21 marca można oglądać tam 126 zdjęć z książki fotograficznej o tym samym tytule. W latach 1973-1986 Goldin stworzyła intymny portret społeczności LGBT+ skupiając się m.in. na aspektach płci, bliskości oraz władzy. Jej zdjęcia dokumentują też epidemię AIDS w Stanach Zjednoczonych.

Kolor w roli głównej

Jeśli ktoś wybiera się na narty do Szwajcarii, może przy okazji zajrzeć do Muzeum Fondation Beyeler w Reihen. Od 25 stycznia można tam będzie obejrzeć monograficzną wystawę poświęconą Paulowi Cezanne'owi, jednemu z pionierów sztuki modernistycznej. Na ekspozycji obejmującej późniejszy okres twórczości malarza, martwe natury, portrety i krajobrazy pojawi się 80 obrazów olejnych i akwareli.

Niedługo później, bo już 13 lutego, Muzeum Van Gogha w Amsterdamie skupi się na znaczeniu żółtego koloru w twórczości holenderskiego malarza i współczesnych mu artystów. Wystawa "Yellow. Beyond Van Gogh’s Colour", którą otwierają słynne "Slobneczniki", zgłębia sztukę, modę, muzykę i literaturę z przełomu XIX i XX w. badając, jak i dlaczego żółty stał się symbolem odwagi i odnowy.

Z kolei pod koniec marca w Muzeum Sztuki Kunsthalle w Hamburgu zobaczymy ekspresjonistyczne obrazy Edvarda Muncha - twórcy słynnego "Krzyku" - zestawione z pracami malarki Marii Lassing. "Flow of Paint = Flow of Life" to pierwsza wspólna retrospektywa artystów obejmująca 180 obrazów. Choć ich twórczość dzieli ponad pół wieku, to łączą ich podobne życiorysy i pokrewieństwa drogi twórczej. W swoich pracach wykorzystują kolor do wyrażenia emocji, a na przedmioty i postaci patrzą wielowarstwowo.

W tym samym czasie w paryskim Grand Palais, otworzy się wystawa "Matisse. 1941-1954" poświęcona ostatnim latom twórczości artysty, który po operacji musiał poruszać się na wózku. Matisse sięgnął po technikę, która nie wymagała spędzania wielu godzin przy sztaludze: zamiast obrazów tworzył kolaże z papierów o intensywnych kolorach malowanych gwaszem (kryjącą farbą wodną, której spoiwem jest guma arabska). Ekspozycję wypełni 230 prac mistrza - obrazów, rysunków, kolaży, ilustrowanych książek, tkanin oraz barwionego szkła.

Malarstwo i rzeźba nad Tamizą

Od 16 czerwca w Hayward Gallery w Londynie zobaczymy zbiór prac Anisha Kapoora - jednego z najsłynniejszych współczesnych rzeźbiarzy. Centralnym elementem wystawy będą trzy wielkoskalowe dzieła, a na ekspozycji znajdą się m.in. jego lustrzane rzeźby, a także nowsze prace z użyciem Vantablacku, czyli ultraczarnego tworzywa, które dzięki użyciu nanorurek węglowych absorbuje ponad 99,965 proc. światła. Anish Kapoor dzięki licencji wykupionej w 2016 r., ma wyłączność na wykorzystywanie Vantablacku w sztuce.

Z kolei wystawa "Frida Kahlo. The making of an Icon" w londyńskim Tate Modern (od 25 czerwca) to portret artystki, aktywistki, intelektualistki i żony. Galeria zaprezentuje łącznie 130 dzieł, a wśród nich słynne obrazy Fridy Kahlo, współczesnych jej artystów, a także kolejnych pokoleń zainspirowanych jej twórczością. Na ekspozycji znajdą się również dokumenty, fotografie i memorabilia z jej archiwum.

Pod koniec listopada w Galerii Narodowej w Londynie otworzy się wystawa "Van Eyck: The Portraits", efekt współpracy kilku instytucji. Będzie to pierwsza w historii okazja, aby zobaczyć wszystkie znane dziś portrety Jana van Eycka. To łącznie dziewięć obrazów mistrza portretu realistycznego, twórcy efektu "patrzącego portretu" i aż połowa jego malarskiego dorobku, który przetrwał do dzisiaj.

Abramović w Wenecji, Juszkiewicz w Madrycie

6 maja rozpocznie się 61. Biennale Sztuki w Wenecji, a jednym z wydarzeń otwarcia będzie wystawa Mariny Abramović "Transforming Energy" w Gallerie dell’Accademia. To pierwsza w historii galerii tak duża wystawa twórczości żyjącej artystki. Ekspozycja zajmie galerie tymczasowe i przestrzenie stałe, a zwiedzający zobaczą słynne performansy Mariny Abramović, takie jak "Rythm 0" (1974 r.), w którym Abramović poddała się gestom publiczności, czy "Imponderabilia" (1977 r.). Artystka sama wiele lat temu odniosła sukces na Biennale w Wenecji w 1997 r., kiedy zdobyła Złotego Lwa.

W 2026 r. w europejskich galeriach sztuki pojawią się również dwie monograficzne wystawy polskich artystek. Muzeum Narodowe Thyssen-Bornemisza w Madrycie zaprasza w maju na wystawę malarstwa Ewy Juszkiewicz. Malarka tworzy charakterystyczne kobiece portrety. Wizerunki kobiet poddaje transformacjom w rozrośnięte korpusy owadów, bukiety roślin czy też maski plemienne lub udrapowane tkaniny.

Na początku wakacji w muzeum sztuki Belvedere w Wiedniu zobaczymy ekspozycję "Erna Rosenstein – po drugiej stronie ciszy", czyli pierwszą austriacką retrospektywę jednej z najważniejszych postaci powojennej awangardy w Polsce. Na kanwie zagłady i politycznych wstrząsów w Polsce jej twórczość jest świadectwem wytrwałości artystki. W sześćdziesięcioletniej karierze Rosenstein stworzyła interdyscyplinarny, wizualny świat, w którym teraźniejszość przenika się ze wspomnieniami o przeszłości a indywidualne i grupowe doświadczenia są ze sobą zespolone.

PAP/Piotr Radecki