Od Warhola w Warszawie po Szapocznikow w Krakowie. Polskie wystawy w 2026 roku

Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie rozpoczyna rok od prezentacji "Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich” (od 17 stycznia). To pierwsza tak szeroka prezentacja dorobku artystycznego tej społeczności. Na ekspozycji znajdą się oryginalne obrazy jednego z najsłynniejszych artystów pop-artu Andy'ego Warhola.

Posłuchaj audycji w Trójce:

• Krakowski Skład Solny "przypłynął" do Warszawy. O wystawie w audycji "Terra kultura"
• W "Brakującej połowie dziejów" o Oldze Boznańskiej - polskiej malarce światowego formatu

Warhol, Nikifor i Nowosielski w Muzeum Etnograficznym

Nie zabraknie także prac sławnych polskich twórców, takich jak Epifaniusz Drowniak (Nikifor) i Jerzy Nowosielski, a także artystów funkcjonujących dotąd poza głównym nurtem. Jak napisano w opisie wystawa "udowadnia, że sztuka Łemków/Rusinów Karpackich nie jest folklorystyczną ciekawostką, lecz żywą, autonomiczną i wielowymiarową częścią kultury – zdolną do prowadzenia dialogu zarówno z duchowym dziedzictwem Karpat, jak i ze współczesną estetyką”.

Muzeum Narodowe w Krakowie uczci 100. rocznicę urodzin rzeźbiarki Aliny Szapocznikow wystawą "Szapocznikow. Osobista” (marzec). Zapowiada wykorzystanie niewielkiej przestrzeni do stworzenia wrażenia wręcz cielesnej bliskości. Umożliwi to bardzo osobisty kontakt z wrażliwością Szapocznikow, której sztuka skupia się na ciele, traktowanym jako przekaźnik zarówno dramatycznych historii, jak i zmysłowej, erotycznej przyjemności. 

Alina Szapocznikow w Zachęcie

Szapocznikow pojawi się także w Zachęcie - Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie, dzięki wystawie, będącej zderzeniem twórczości polskiej artystki z pracami irańsko-niemieckiej rzeźbiarki Nairy Baghramian. U obu widoczna jest refleksja nad cielesnością, zmysłowością oraz doświadczeniem choroby i przemijania. "Nairy Baghramian/Alina Szapocznikow” (październik) będzie pierwszą w Polsce prezentacją szerokiego wyboru prac Baghramian, której rzeźby ozdobiły w 2023 roku fasadę Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku. 

Zachęta przedstawi także projekt skupiający się na problemach i wyzwaniach, z jakimi muszą się mierzyć dzisiejsi nastolatkowie na międzynarodowej wystawie "Dorastanie” (maj). Artyści, tacy jak m.in. Jaśmina Wójcik, Mohamed Bourouissa i Anhar Salem skupią się na niej wokół problemów młodzieży z akceptacją swojej cielesności i seksualności, samotnością, wycofaniem, społecznym wykluczeniem i cyberprzemocą. Nastolatkowie nie będą jedynie bohaterami pokazu, ale również jego współtwórcami.

Wrocławskie Muzeum Narodowe przedstawi trzech japońskich artystów, którzy przenieśli swoją twórczość do Europy - Koji Kamoji, Yoshio Nakajima i Keiji Uematsu. Wystawa „Wschód słońca na Zachodzie” (marzec) łączy kulturę europejską z japońską, która fascynowała już impresjonistów, dziś czerpie z niej współczesny design i kino, a anime i manga stają się coraz bardziej popularne nie tylko wśród młodzieży. Jak napisano w opisie wystawy, "zobaczyć będzie można malarstwo, rysunek, rzeźbę, film, fotografię i dokumentacje performansów – starannie zestawione we współpracy z artystami, by stworzyć spójną opowieść o sztuce przekraczającej granice”.

W Warszawie wraca Muzeum Plakatu

Marzec to także czas otwarcia po pięcioletniej przerwie Muzeum Plakatu w Warszawie. Pierwszym pokazem będzie wystawa stała "Plakat polski. Kolekcja”. W jej ramach w cyklicznych odsłonach co trzy miesiące zobaczymy w sumie 36 tys. obiektów - od młodopolskich plakatów, po nowoczesne projekty graficzne. Ekspozycja zachowa jednak ciągłość narracji - historię przemian społecznych, kulturowych i politycznych, które pozostawiły swój wizualny ślad na plakatach. Zostanie podzielona na części - czasy Młodej Polski, reklamę artystyczną dwudziestolecia międzywojennego, powojenną propagandę, artystyczny fenomen polskiej szkoły plakatu oraz nowoczesne projektowanie graficzne - aby można się było szczegółowo zapoznać z historią polskiego plakatu.

MOCAK Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie zaoferuje możliwość prześledzenia twórczości Ewy Partum na wystawie "Ewa Partum: Contemplating Art, Contemplating Love” (marzec) z okazji jej 80. urodziny i 60-lecia twórczości. Pokaz ma na celu ukazanie jej dzieł w nowych kontekstach – zarówno w odniesieniu do artystów tworzących równolegle do niej, na początku jej artystycznej drogi, jak i artystek, które dzisiaj rozwijają zapoczątkowaną przez nią strategię feministycznej rebelii. Głównymi wątkami będą ciało, dotyk, głos jako medium cielesne i polityczne, krytyka patriarchatu oraz zaangażowanie społeczne. Wystawa będzie okazją do bliskiego spotkania z artystką, która łamała tabu związane z cielesnością i kobiecością, rozwijała język sztuki jako narzędzie emancypacji oraz krytyki społecznej i politycznej.

Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie przedstawi w marcu dwie monograficzne wystawy - artystek Julie Mehretu i Marii Jaremy, które na nowo zdefiniowały język abstrakcji. Mehretu to jedna z najbardziej wpływowych współczesnych amerykańskich malarek. Tworzy wielowarstwowe monumentalne ekspozycje, abstrakcyjne pejzaże w dużej skali odwołujące się do przemian społeczno-politycznych. Wystawa poświęcona twórczości Marii Jaremy będzie prezentować nowe spojrzenie na jedną z najważniejszych postaci polskiego modernizmu okresu międzywojennego i powojennego. Jarema redefiniowała rolę artystki w życiu publicznym.

Jak napisano w opisie wystaw, „Mehretu i Jaremę łączy przekonanie, że abstrakcja nie oznacza chłodnej autonomii ani oderwania od otaczającej nas rzeczywistości, pomimo dzielących je pokoleń i odmiennych kontekstów geograficznych”. To nie pierwsze wystawy w tej instytucji, które wchodzą ze sobą w dialog. W zeszłym roku otwarto monumentalny pokaz „Kwestia kobieca 1550–2025” wraz z czterema pomniejszymi w ramach projektu wystawienniczego „Miasto kobiet” szeroko przedstawiając i komentując rolę kobiet w historii sztuki. MSN zaczyna specjalizować się w ekspozycjach, które przenikają się i korespondują ze sobą na wielu płaszczyznach.

Letnia wystawa najważniejszych surrealistów

W czerwcu MSN zaprezentuje obszerny pokaz dzieł najważniejszych surrealistów - Pabla Picassa, Dory Maar, Maxa Ernsta oraz Leonory Carrington. Wystawa "Jesteś w sercu zmiany. Surrealizm i antyfaszyzm”, prezentowana w zeszłym roku w Lenbachhaus w Monachium, połączy wątki międzynarodowe z polskimi. "Publiczność będzie mogła podążać tropem niezwykłych wydarzeń i międzynarodowej solidarności, łączącej Pragę z Coyoacán w Meksyku, Kair z republikańską Hiszpanią, Marsylię z Fort-de-France na Martynice, Portoryko i Paryż z Chicago. Celem takiej prezentacji jest ukazanie surrealizmu jako sieci – politycznego i międzynarodowego ruchu, za jaki uważali go jego bohaterowie” - podkreślono.