Wyzwania środowiska naukowego w Polsce. "Brak dodatkowego wsparcia"

Najważniejsze informacje w skrócie:

• Donald Tusk obiecał, że radioteleskop spod Torunia otrzyma dofinansowanie do końca tego roku
• Goście Trójki, jako jeden z powodów emigracji polskich naukowców, wymienili brak etatowego ich zatrudniania
• Zdaniem prof. Starosty Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego powinno zadbać o popularyzację nauki

Resort Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie przyznało 32-metrowemu radioteleskopowi RT z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu dofinansowania na kolejne trzy lata. Po apelu naukowców premier zapewnił ich, że fundusze zostaną jednak przekazane do końca 2025 roku. - Dokładnie 630 tysięcy złotych. Taki był nasz wniosek do Ministerstwa o dofinansowanie. Tutaj trzeba powiedzieć, że to nie jest całkowity koszt utrzymania tej infrastruktury, bo dużo większe koszty, prawie 2 miliony, są po stronie Uniwersytetu - tłumaczył dyrektor Instytutu Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. 

Gościni radiowej Trójki współtworzyła list adresowany do premiera oraz prezydenta, który został podpisany przez ponad stu naukowców. Był to apel o zwiększenie budżetu na naukę. - Niestety w zeszłym roku mierzyliśmy się z dość podobnym problemem. Mieliśmy nadzieję, że obietnice z zeszłego roku coś zmienią. W lutym (...) była słynna już konferencja pana premiera Donalda Tuska oraz pana ministra finansów na giełdzie papierów wartościowych, gdzie obiecywali, że w tym roku mamy rok przełomu i nauka będzie pierwszym filarem ich działań. Między innymi Narodowe Centrum Nauki, o którego finansowanie walczymy, był wymieniany jako ta instytucja, która miała mieć zapewniony stały, zwiększający się budżet. Niestety tak się nie stało - mówiła.

prof. Agata Starosta oraz prof. Krzysztof Katarzyński o sytuacji polskich naukowców (Puls Trójki)

15:07

Dodaj do playlisty

Aby być naukowcem, "trzeba być wielkim entuzjastą, albo ogromnym bogaczem"

Rozmówcy zwrócili uwagę na częstą emigrację i niestabilną sytuację w polskim środowisku naukowym, która jest spowodowana m.in. brakiem etatów. - Zwykle na uniwersytecie oferowana jest pozycja naukowo-dydaktyczna, więc tu przychodzą obciążenia dydaktyczne, nie tylko naukowe. Najważniejszym czynnikiem tak naprawdę dla tych ludzi nie jest wysokość wynagrodzenia, bo ona nie różni się zbytnio pomiędzy różnymi jednostkami naukowymi i uniwersytetami, natomiast perspektywa tego, że to zatrudnienie będzie na czas stały - stwierdził prof. Katarzyński. 

Coraz częściej badacze proszą o wsparcie finansowe, organizując różnego rodzaju zbiórki pieniężne. - Tak nie powinno być. Polska powinna zapewniać taki system finansowania nauki, gdzie dobre projekty dostają finansowanie. Taki procent projektów, które powinny dostawać finansowanie, to jest około 25-30 procent. To jest taki idealny współczynnik sukcesu, żeby zapewnić kontynuację ciekawych, ważnych badań. Tak jest w agencjach na Zachodzie. U nas ten współczynnik jest poniżej 10 procent i z tego powodu często pojawiają się tego typu apele - wyjaśniła prof. Agata Starosta. 

Biolożka zaznaczyła również, jak ważna jest popularyzacja nauki i zapewniła, że dba o to wraz ze swoją grupą badawczą, ale w tej sprawie powinien działać również rząd. - Musi być dużo szerszy projekt i myślę, że jest duża rola ministerstwa do zrobienia, bo powinny wejść już takie elementy jak kupowanie np. wątków w serialach. (...) Myślę, że warto by było pomyśleć o specjalnych edycjach np. książeczek dla dzieci - proponowała. 

Źródło: Trójka
Prowadząca: Monika Suszek
Opracowanie: Dominika Główka