Wojenne losy Franciszki Ramotowskiej w reportażu "Tola" [POSŁUCHAJ]

W czasie wojny doświadczała zarówno lęku, jak i odwagi, lojalności i zdrady, przyjaźni i miłości. To wszystko przeplata się w opowieści o życiu Franciszki Ramotowskiej. Jej losy, od momentu wstąpienia w szeregi Armii Krajowej, wspominają najbliżsi. Zachęcamy do wysłuchania reportażu pt. "Tola".

23 listopada 2022 10:00

Wojenne losy Franciszki Ramotowskiej w reportażu "Tola" [POSŁUCHAJ] — Oddział partyzancki (okolice Lublina, rok 1944)
Foto: PAP/CAF-ARCHIWUM /AW

Kiedy jako młodziutka dziewczyna podejmowała tę decyzję, nie spodziewała się, że zaważy ona na całym jej życiu. Dołączyła wtedy do oddziału "Bruzdy" majora Jana Tabortowskiego. Działali w strukturach AK w obwodach Łomży i Grajewa. W ramach przygotowań do akcji "Burza" w 1944 roku "Tola" znalazła się w bazie Kobielno na bagnach biebrzańskich. Była łączniczką i sanitariuszką. Za walkę u boku "Bruzdy" przyszło jej zapłacić ogromną cenę. Do końca swoich dni miała problemy ze zdrowiem, nie opuścił jej też strach.

– Czasami coś jej się przypominało i opowiadała. Na przykład o tym, jak bardzo bolały ją plecy i z jakim trudem wychodziła z wanny. To nie była opowieść epicka, rozbudowana. Poza tym wszystko słyszałem od niej, cioci Stasi lub ojca. To były punktowe wypowiedzi, pojedyncze zdania. Była bardzo powściągliwa – mówił siostrzeniec Toli, Klemens Górski.

Ślady pamięci gromadzi także wnuk jej siostry, Michał, który oprowadzał Joannę Sikorę po miejskim cmentarzu. – To tutaj pochowana jest ciocia Tola. Razem ze swoją siostrą Stanisławą. Tola w ostatnich latach mieszkała w Białymstoku wraz z siostrą i szwagrem. Zastanawiam się, co mogła myśleć taka 18-letnia dziewczyna, która weszła w partyzantkę. Wiadomo, że taka była atmosfera w domu i dookoła. Myślę, że nie wyobrażała sobie, że jej życie zmieni się w koszmar – powiedział.

Wojenne losy Franciszki Ramotowskiej. Reportaż "Tola" (Reportaż/Trójka)

29:48