"Boski Elwiro". Rocznica urodzin twórcy świdermajerów

Świdermajerami nazywa się potocznie drewniane domy letniskowe budowane na przełomie XIX i XX wieku na południowy wschód od Warszawy. Typowy świdermajer składał się z dwupiętrowej bryły przykrytej dachem. Z trzech stron miał dostawione werandy, a wejście znajdowało się od czwartej strony, tuż obok klatki schodowej.

Największe skupisko tego typu architektury występuje w Otwocku i okolicach, gdzie wybudowano około pięciuset świdermajerów. Wiele z nich przetrwało do dziś. – Niestety, nie wszystkie są w dobrym stanie. Zwykle jest tak, że te, które są w rękach prywatnych, są bardzo dobrze utrzymane, a ludzie wciąż z nich korzystają – mówił w Trójce architekt Marek Przepiórka.

Świdermajery w Otwocku (Trójka do trzeciej)

7:42

Dodaj do playlisty

Nie tylko domy letniskowe

Świdermajery można spotkać nie tylko pod Warszawą, ale także w niektórych polskich kurortach, takich jak Nałęczów, Ciechocinek, Krynica czy Zawoja. O tym, że nie są one jedynie reliktem przeszłości, świadczy fakt, że ludzie wciąż zamawiają nowe projekty takich domów. W pracowni Marka Przepiórki powstaje kilkanaście takich projektów rocznie.

Nowoczesne świdermajery nie są już domkami letniskowymi, lecz całorocznymi mieszkaniami dla całych rodzin. – W tej chwili są to domy murowane, ocieplane, z wszystkimi instalacjami, wyposażone w technologie, można powiedzieć, że nawet są energooszczędne – opowiadał gość "Trójki do trzeciej". – Elementy drewniane, ta cała snycerka, są dostawiane. Nie powodują żadnych mostków termicznych, a sprawiają, że mamy gdzie wypoczywać i w pewien sposób dodają charakteru.

Świdermajery wciąż w modzie (Trójka do trzeciej)

6:05

Dodaj do playlisty

Miłość "boskiego Elwiro"

Za twórcę tego stylu w budownictwie uważa się Michała Elwiro Andriollego. Ten urodzony w Wilnie architekt w 1880 toku zamieszkał nad rzeką Świder i stworzył tu osadę nazwaną Brzegi. Poślubił też młodszą o szesnaście lat Natalię Tarnowską. I właśnie temat uczucia łączącego tę parę jest motywem przewodnim spektaklu "Boski Elwiro".

– To jest spektakl o jego trudnej miłości – mówił w Trójce Arkadiusz Głogowski, pomysłodawca i reżyser sztuki, na co dzień dyrektor Teatru Grot w podwarszawskim Józefowie. – Natalia niesamowicie rozwinęła się artystycznie przy Andriollim. My jesteśmy w momencie, kiedy między nimi zaczynają pojawiać się sprzeczności na tle artystycznym.

Arkadiusz Głogowski jest także odtwórcą tytułowej roli w spektaklu. Natomiast w postać Natalii wciela się jego żona Teresa. Wielkim walorem przedstawienia jest muzyka wykonywana osobiście przez jej kompozytora Filipa Matuszewskiego, mieszkańca Józefowa, absolwenta Królewskiego Konserwatorium w Hadze. Towarzyszy mu na skrzypcach Weronika Kwiek, absolwentka Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach.

14 listopada przypada 186. rocznica urodzin Elwiro Andriollego. Z tej okazji odbędzie się specjalny pokaz spektaklu "Boski Elwiro", na kameralnej scenie Teatru Grot. Początek o godz. 19, a liczba miejsc jest ograniczona, bo na widowni mieści się tylko około 80 osób.

"Boski Elwiro" - opowieść o twórcy świdermajerów (Trójka do trzeciej)

10:28

Dodaj do playlisty

***

Tytuł audycji: Trójka do trzeciej
Prowadzi: Tomasz Miara
Goście: Marek Przepiórka (architekt), Arkadiusz Głogowski (reżyser, aktor, dyrektor Teatru Grot w  Józefowie)
Data emisji: 14.11.2022
Godziny emisji: 12.20, 12.32, 13.44

kc/kor