"Boski Elwiro". Rocznica urodzin twórcy świdermajerów

  • Facebook
  • Twitter
  • Wykop
  • Mail
"Boski Elwiro". Rocznica urodzin twórcy świdermajerów
Dawny pensjonat Abrama Gurewicza w Otwocku. Budynek zbudowano w latach 1906–1921 w stylu nadświdrzańskim znanym pod nazwą świdermajerFoto: PAP/Kalbar

Dostojne świdermajery są architektoniczną wizytówką podwarszawskiego Otwocka i okolic. Z okazji przypadającej 14 listopada rocznicy urodzin ich pomysłodawcy Michała Elwiro Andriollego odbędzie się specjalny pokaz spektaklu pod tytułem "Boski Elwiro".

Świdermajerami nazywa się potocznie drewniane domy letniskowe budowane na przełomie XIX i XX wieku na południowy wschód od Warszawy. Typowy świdermajer składał się z dwupiętrowej bryły przykrytej dachem. Z trzech stron miał dostawione werandy, a wejście znajdowało się od czwartej strony, tuż obok klatki schodowej.

Największe skupisko tego typu architektury występuje w Otwocku i okolicach, gdzie wybudowano około pięciuset świdermajerów. Wiele z nich przetrwało do dziś. – Niestety, nie wszystkie są w dobrym stanie. Zwykle jest tak, że te, które są w rękach prywatnych, są bardzo dobrze utrzymane, a ludzie wciąż z nich korzystają – mówił w Trójce architekt Marek Przepiórka.


Posłuchaj

7:42
Świdermajery w Otwocku (Trójka do trzeciej)
+
Dodaj do playlisty
+

 

Nie tylko domy letniskowe

Świdermajery można spotkać nie tylko pod Warszawą, ale także w niektórych polskich kurortach, takich jak Nałęczów, Ciechocinek, Krynica czy Zawoja. O tym, że nie są one jedynie reliktem przeszłości, świadczy fakt, że ludzie wciąż zamawiają nowe projekty takich domów. W pracowni Marka Przepiórki powstaje kilkanaście takich projektów rocznie.

Nowoczesne świdermajery nie są już domkami letniskowymi, lecz całorocznymi mieszkaniami dla całych rodzin. – W tej chwili są to domy murowane, ocieplane, z wszystkimi instalacjami, wyposażone w technologie, można powiedzieć, że nawet są energooszczędne – opowiadał gość "Trójki do trzeciej". – Elementy drewniane, ta cała snycerka, są dostawiane. Nie powodują żadnych mostków termicznych, a sprawiają, że mamy gdzie wypoczywać i w pewien sposób dodają charakteru.


Posłuchaj

6:05
Świdermajery wciąż w modzie (Trójka do trzeciej)
+
Dodaj do playlisty
+

 

Miłość "boskiego Elwiro"

Za twórcę tego stylu w budownictwie uważa się Michała Elwiro Andriollego. Ten urodzony w Wilnie architekt w 1880 toku zamieszkał nad rzeką Świder i stworzył tu osadę nazwaną Brzegi. Poślubił też młodszą o szesnaście lat Natalię Tarnowską. I właśnie temat uczucia łączącego tę parę jest motywem przewodnim spektaklu "Boski Elwiro".

– To jest spektakl o jego trudnej miłości – mówił w Trójce Arkadiusz Głogowski, pomysłodawca i reżyser sztuki, na co dzień dyrektor Teatru Grot w podwarszawskim Józefowie. – Natalia niesamowicie rozwinęła się artystycznie przy Andriollim. My jesteśmy w momencie, kiedy między nimi zaczynają pojawiać się sprzeczności na tle artystycznym.

Arkadiusz Głogowski jest także odtwórcą tytułowej roli w spektaklu. Natomiast w postać Natalii wciela się jego żona Teresa. Wielkim walorem przedstawienia jest muzyka wykonywana osobiście przez jej kompozytora Filipa Matuszewskiego, mieszkańca Józefowa, absolwenta Królewskiego Konserwatorium w Hadze. Towarzyszy mu na skrzypcach Weronika Kwiek, absolwentka Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach.

14 listopada przypada 186. rocznica urodzin Elwiro Andriollego. Z tej okazji odbędzie się specjalny pokaz spektaklu "Boski Elwiro", na kameralnej scenie Teatru Grot. Początek o godz. 19, a liczba miejsc jest ograniczona, bo na widowni mieści się tylko około 80 osób.


Posłuchaj

10:28
"Boski Elwiro" - opowieść o twórcy świdermajerów (Trójka do trzeciej)
+
Dodaj do playlisty
+

***

Tytuł audycji: Trójka do trzeciej
Prowadzi: 
Tomasz Miara
Goście: 
Marek Przepiórka (architekt), Arkadiusz Głogowski (reżyser, aktor, dyrektor Teatru Grot w  Józefowie)
Data emisji: 
14.11.2022
Godziny emisji: 
12.20, 12.32, 13.44

kc/kor

 


Polecane