Komiks o Polskim Radiu we wrześniu '39: historia w przystępnej formie

  • Facebook
  • Twitter
  • Wykop
  • Mail
Komiks o Polskim Radiu we wrześniu '39: historia w przystępnej formie
Komiks "Polskie Radio – wrzesień 1939". Foto: Cezary Piwowarski / Polskie Radio

Piękna, przedwojenna Warszawa, która staje się celem ataku ze strony niemieckiego najeźdźcy: takie jest tło komiksu "Polskie Radio – wrzesień 1939", który przedstawia losy bohaterów ratujących od zniszczenia bezcenne taśmy z czasów kampanii wrześniowej.

"Polskie Radio – wrzesień 1939" to wspólne wydawnictwo publicznego nadawcy i Instytutu Pamięci Narodowej. Komiks, który swą premierę ma 30 września, jest dziełem czteroosobowego zespołu, w skład którego wchodzą: Roman Kucharski, Jan Madejski, Sławomir Czuba i Maciej Czaplicki. – Cała historia zaczyna się praktycznie 1 września. Spokojne miasto, które chce żyć swoim normalnym życiem, piękna, przedwojenna Warszawa, której już niestety nie ma – opowiadał w Trójce Maciej Czaplicki.

Polskie Radio nadawało przez cały wrzesień 1939 roku. Część pracowników została ewakuowana do Lublina, a część pozostała w stolicy i wraz z rodzinami zamieszkała w budynku rozgłośni, skąd nadawany był program. Na antenie pojawiały się m.in. zagrzewające do walki przemówienia prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego. Były one rejestrowane na specjalnych płytach, które zostały potajemnie wyniesione z Polskiego Radia przez jego pracowników.

Nie wszystkie archiwalne zasoby publicznego nadawcy udało się uratować. Dlaczego? – Powód był prozaiczny. Nie można było wynieść wszystkich zbiorów Polskiego Radia, bo Gestapo od razu by się zorientowało i zaczęło ich szukać – tłumaczył rozmówca Piotra Firana.


Posłuchaj

3:18
Maciej Czaplicki o komiksie "Polskie Radio - wrzesień 1939" (Zapraszamy na weekend/Trójka)
+
Dodaj do playlisty
+

 

Materiał edukacyjny i wciągająca opowieść

Zdaniem Karola Nawrockiego z Instytutu Pamięci Narodowej komiks "Polskie Radio – wrzesień 1939" jest wyjątkową formą przedstawienia historii sprzed ponad 80 lat, a do jego stworzenia było "potrzeba ogromnego kunsztu i niezwykłej umiejętności przełożenia słowa mówionego na dobry scenariusz i rysunki". 

– Ten komiks jest właściwie takim artystycznym westchnieniem do historii, która pokazywała, jak ludzie Polskiego Radia byli gotowi nieść ducha polskiemu narodowi. I szczególnie w tym kontekście trzeba docenić pewien balans pomiędzy artyzmem samego komiksu, przełożenia audycji pełnych emocji z września 1939 roku, i wiedzą historyczną. Więc z jednej strony jest materiał edukacyjny oparty na badaniach naukowych, a z drugiej strony wciągająca opowieść także dla młodzieży – powiedział szef IPN. – To zasługa ogromnego talentu i wiedzy historycznej zespołu, który przygotował to wydawnictwo – dodał.

Z kolei obecny na uroczystej premierze komiksu Józef Kasprzyk, szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, zwrócił uwagę na etos służby przedwojennych pracowników Polskiego Radia, którzy pozostali na swoich stanowiskach pomimo grożącego im niebezpieczeństwa, nadając komunikaty i zagrzewając Polaków do boju. – Nie opuścili tego miejsca, nie myśleli o sobie. Myśleli o wspólnocie narodowej. Dlatego cieszę się, że ten komiks trafi również do młodych czytelników, którzy dzięki tej opowieści, przedstawionej w nowoczesny sposób, będą mogli czerpać wiedzę o ważnej części naszej narodowej historii – mówił.

Posłuchaj

3:29
Premiera komiksu "Polskie Radio – wrzesień 1939" (Zapraszamy do Trójki)
+
Dodaj do playlisty
+

 

Poszukiwania wciąż trwają

Wśród przedmiotów wyniesionych i ukrytych w prywatnych mieszkaniach warszawiaków było około dwustu stalowych płyt do tzw. bezpośredniego zapisu dźwięku. Oprócz przemówień Starzyńskiego były na nich także wypowiedzi ministra spraw zagranicznych Józefa Becka, ppłk. Wacława Lipińskiego, reportaże zagranicznych korespondentów oraz komunikaty porządkowe adresowane do mieszkańców Warszawy, czytane m.in. przez Jeremiego Przyborę.

Wiele z tych płyt zaginęło po wojnie. Na przełomie lat 70. i 80., dzięki staraniom pracowników Polskiego Radia, udało się odnaleźć większość nośników. W czerwcu 2021 roku trafiły one na Listę Krajową programu UNESCO "Pamięć Świata", a pochodzące z nich nagrania wydano w postaci pięciopłytowego albumu. 6 maja 2022 roku ruszyła akcja Polskiego Radia pod hasłem "Gdzie jest czarny neseser?", mająca na celu odzyskanie pozostałej części kolekcji.  

ZOBACZ WIDEOPREZENTACJĘ KOMIKSU: 

Źródło: serwis YouTube.com / oficjalny kanał Polskiego Radia 

*** 

Tytuł audycji: Zapraszamy na weekend
Prowadzi: Piotr Firan
Gość: Maciej Czaplicki (współautor komiksu "Polskie Radio – wrzesień 1939")
Data emisji: 30.09.2022
Godziny emisji: 12.19

kc/kor/pr

Polecane