Przy stole

Album rodzinny - Natalia Moskal- Wojciech Plewiński

24 grudnia 2016 11:23

Przy stole — Zdjęcie ze zbiorów Archiwum Historii Mówionej
Foto: mat. promocyjne

Zaglądamy do Domu Spotkań z Historią na wystawę, na której zobaczymy ponad 300 prywatnych zdjęć ze zbiorów Archiwum Historii Mówionej. Fotografie pochodzą z albumów rodzinnych nagranych w archiwum osób. Większość to zdjęcia XX-wieczne, choć będzie można również zobaczyć fotografie z drugiej połowy XIX wieku. Powstały dla zachowania w pamięci ważnych momentów biograficznych, fragmentów codzienności czy relacji z bliskimi. Wyjmując zdjęcia z domowych albumów i odzierając z rodzinnych kontekstów, możemy na nie spojrzeć z zupełnie innej perspektywy. Czy z mozaiki szczegółów wyłoni się obraz, na którym można dostrzec przemiany społeczne, kulturowe i polityczne? Szukając odpowiedzi na to pytanie, kuratorki – Agnieszka Pajączkowska i Monika Szewczyk-Wittek – zastanawiają się nad statusem fotografii archiwalnej i stawiają szereg kolejnych pytań. Kto jest na zdjęciach? Dlaczego został sfotografowany i przez kogo? Czego na nich nie widać? Jakie historie się z nimi wiążą? Jakie emocje im towarzyszą? Czego chcemy od tych zdjęć i czego one chcą od nas? Po co oglądać zdjęcia nieznajomych? Czy fotografia prywatna nadal jest pamiątką rodzinną, czy przede wszystkim źródłem historycznym? A może obrazem o walorach artystycznych?

O albumach rodzinnych i wystawie rozmawiamy z kuratorkami Agnieszką Pajączkowską i Moniką Szewczyk-Wittek.

Tu można posłuchać pierwszej godziny audycji>>>

Tu można posłuchać drugiej godziny audycji>>>

Opowiemy historię pewnej koperty...Była w niej kartka pocztowa ( z kotem, prawie Kotem Rabina), książka i płyta. A teraz spotykamy Natalię Moskal, która ten list do nas wysłała. Natalia przetłumaczyła "Rodowód" Ester Singer Kreitman (1893‒1944). Książka, przepięknie wydana, pozwala nam wejść do literackiego świata straszej siostry "braci Singerów” ‒ Israela Jehoszui (1893‒1944) i Isaaca Bashevisa (1904‒1991). Ten ostatni twierdził, że nie zna lepszej pisarki tworzącej w języku jidysz niż ona...

O Freudzie jeszcze w tamtych czasach nie wiedziano, ale w naszym domu rozgrywał się freudowski dramat. Moja siostra, Hinde Ester, najstarsza z nas, nie potrafiła dogadać się z matką. Podejrzewała, że matka jej nie kocha. To nie była prawda, ale prawdą było, że matka nie mogła jej znieść. Moja siostra była chasydem w spódnicy [...]; nie dość, że cierpiała na histerię, to także miała lekkie napady epilepsji. Czasami wydawało się, że siedzi w niej dybuk. Dla ojca była tylko kobietą, więc niewiele się nią zajmował. Moja matka zaś nie rozumiała jej, tak jak kura nie rozumie kaczego jajka, które wysiedziała....

Isaac Bashevis Singer,Moja siostra,
w: Majn tatns bes-din-sztub (W izbie rabinackiej mojego ojca)

Natali zawdzięczamy pierwsze polskie tłumaczenie prozy Ester Kreitman! Jednak największą pasją naszego gościa jest muzyka. Wydana do tej pory na dwóch Epkach - "Anguana" i "Songs of myself". W styczniu ma się ukazać debiutancka płyta długogrająca!

Powędrujemy tropem zdjęć Wojciecha Plewińskiego, znakomitego fotografa kojarzonego przede wszystkim z publikacji dla tygodnika „Przekrój”. Podróż to jednak będzie nietypowa, a to dzięki stronie internetowej wojciechplewinski.com stworzonej przez Fundację Sztuk Wizualnych, która rozpoczęła projekt opracowania archiwum fotografii Wojciecha Plewińskiego w 2016 roku. Pierwszym etapem projektu jest publikacja strony właśnie, na której zobaczymy mniej znane oblicze fotografa - zdjęcia reportażowe i zbierane latami cykle. Od wyprawy do Włoch w 1957 roku, przez m.in.: zdjęcia z Piwnicy Pod Baranami, fotografie sklepików, Nowej Huty, okolic Biebrzy, po cykl RADOSKÓR 1967. Cykle opatrzone są komentarzami samego Wojciecha Plewińskiego, który opowiada historie powstawania zdjęć, a to jeszcze nie wszystko!