O końcu czerwonego człowieka. Rozmowa ze Swietłaną Aleksijewicz

Swietłana Aleksijewicz została nagrodzona m.in. za najlepszy reportaż literacki nagrodą im. Ryszarda Kapuścińskiego w roku 2015 (nagroda jury i czytelników!). Od lat uznawana jest za jedną z najpoważniejszych kandydatek do Nagrody Nobla. Od lat opowiada o tym, jak żyją ludzie (post?)radzieccy...

We wstępie do swojej ostatniej, jak dotąd, książki "Czasy secondhand. Koniec czerwonego człowieka" pisze tak: "Żegnamy się z epoką radziecką. Z naszym ówczesnym życiem. A ja staram się uczciwie wysłuchać wszystkich uczestników socjalistycznego dramatu..."

Zaraz potem dodaje: "Przez siedemdziesiąt z górą lat w laboratorium marksizmu-leninizmu wyhodowano odrębny gatunek – homo sovieticus. Jedni uważają go za postać tragiczną, inni u nas mówią o nim pogardliwie 'sowek' (ros. 'szufelka'). Wydaje mi się, że znam tego człowieka, że jest mi bliski, że jestem jego sąsiadką, przeżyłam wiele lat tuż koło niego. Ten człowiek to ja."

I jeszcze pisze we wstępie, już w innym duchu: "Odradzają się stare idee: wielkiego imperium, żelaznej ręki, własnej, odrębnej drogi Rosji... Przywrócono hymn radziecki, istnieje konsomoł, tyle że nazywa się 'Nasi'; jest i partia władzy, kopiująca partię komunistyczną. Prezydent ma władzę sekretarza generalnego. Absolutną. Funkcję marksizmu-leninizmu przejęło prawosławie... (…) Dostały nam się czasy używane, czasy secondhand."

Czy jednak epoka radziecka na pewno się skończyła? Jeśli tak, to co w tej chwili – i dlaczego? – odradza się na wschodzie? Swietłana Aleksijewicz widzi więcej od nas, dlatego postaramy się znaleźć odpowiedzi na te pytania. A także na te nieco bardziej osobiste: skąd wzięła się jej niesamowita umiejętność słuchania, wyszukiwania poruszających historii zwykłych ludzi? Jaką cenę płaci się za taką pracę?

Zapraszam, także w imieniu Sylwii Hejj, wydawcy audycji! – dziś o 21:05 – Michał Nogaś

Swietłana Aleksijewicz gościła w Polsce na zaproszenie organizatorów Big Book Festivalu, który w miniony weekend – z Trójkowym Znakiem Jakości – odbył się w Warszawie.

***

Audycja "Klub Trójki" zostanie wyemitowana w środę (17.06) w godzinch 21.05-22.00.