Pamięci najmłodszych uczestników Powstania Warszawskiego

  • Facebook
  • Twitter
  • Wykop
  • Mail
Pamięci najmłodszych uczestników Powstania Warszawskiego
Pomnik Małego Powstańca Foto: Shutterstock

1 października 1983 roku w Warszawie przy murach Starego Miasta na ulicy Podwale został odsłonięty pomnik Małego Powstańca dłuta Jerzego Jarnuszkiewicza.


Powstanie Warszawskie - zobacz serwis specjalny

Pomnik Małego Powstańca upamiętnia najmłodszych uczestników Powstania Warszawskiego i jest jednym z najbardziej charakterystycznych monumentów znajdujących się w stolicy. Przedstawia kilkuletniego chłopca w za dużym hełmie, w wielkich butach i płaszczu oraz z przewieszonym przez ramię pistoletem maszynowym.

Jego autorem jest Jerzy Jarnuszkiewicz, polski rzeźbiarz, twórca m.in. dwóch gipsowych płaskorzeźb "Razem w Boju”, "Razem w odbudowie” zdobiących socrealistyczny tunel schodów ruchomych przy warszawskiej Trasie W-Z. Za model do pomnika Małego Powstańca posłużyła mu zaprojektowana jeszcze w okresie studenckim rzeźba "Dziecko – bohater”.


Posłuchaj

4:06
Odsłonięcie pomnika Małego Powstańca. Archiwalne nagrania Polskiego Radia z 1 października 1983 roku (PR)
+
Dodaj do playlisty
+

 

Uroczystego odsłonięcie pomnika 1 października 1983 roku dokonał były uczestnik Powstania Warszawskiego Jerzy Świderski, pseudonim "Lubicz” z harcerskiego plutonu łączników batalionu "Gustaw" AK zgrupowania "Róg”. Tego dnia na Starym Mieście zgromadziły się setki harcerzy z Warszawy i innych miast Polski, mieszkańcy stolicy oraz przedstawiciele władz.

– Pomnik ten jest efektem dwóch lat pracy i zabiegów organizacyjnych warszawskich zuchów, harcerzy i instruktorów. W wypracowaniu funduszów na ten cel wspierały ich wpłaty od indywidulanych osób, bowiem pomnik Małego Powstańca jest symbolem bohaterstwa tamtych lat dla wszystkich warszawiaków – relacjonowała z Podwala dziennikarka Polskiego Radia Anna Podwójcik.

Monument został ustawiony na pozostałościach ósmej baszty półokrągłej zewnętrznego obwodu murów obronnych warszawskiego Starego Miasta przy ulicy Podwale u zbiegu z ulicą Wąski Dunaj.

- To właśnie tu toczyły się najcięższe walki – mówiła reporterka Polskiego Radia. - Załogę tej twierdzy z gruzów w jednej trzeciej stanowili młodzi chłopcy, prawie dzieci, zgrupowani w batalionach "Zośka”, "Wigry”, "Gustaw” i "Parasol”. Pełnili służbę pomocniczą, łączności, sanitarną. Pragnęli żyć, ale ważniejsza była przysięga harcerska oraz służba ojczyźnie.

Kopię rzeźby możemy zobaczyć w Sali Małego Powstańca w Muzeum Powstania Warszawskiego.

Rok po uroczystym odsłonięciu pomnika (1 października 1984 roku) na murze za nim umieszczono tablicę pamiątkową, na której wyryto słowa znanej pieśni powstańczej "Warszawskie dzieci pójdziemy w bój, za każdy kamień twój stolico damy krew".

mk

Polecane